Fransa’nın büyüleyici başkenti Paris’te, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un öncülüğünde, Avrupa’nın önde gelen liderlerinin katıldığı Ukrayna konulu olağanüstü güvenlik zirvesi dün itibarıyla sona erdi. Bu zirve, ABD ile savaşın tarafı Rusya arasında Ukrayna’da barış sağlanması için diplomatik temasların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleştirildi. Avrupalı devletler, “masada biz de varız” mesajını vererek, Ukrayna için güvenlik garantilerinin sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
ABD’ye Göre Avrupa’nın Rolü
Zirveye katılan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, Avrupa’nın Ukrayna için güvenlik garantileri sunmaya “hazır ve istekli” olduğunu vurguladı. Trump yönetimi, Ukrayna’nın NATO üyesi olmaması gerektiğini ve savaş sona erdikten sonra güvenlik garantilerinin NATO tarafından değil, Avrupa ülkeleri tarafından verilmesi gerektiğini savunmuştu. Rutte, Avrupalı devletlerin kolektif güvenliğe yönelik yatırımları artırmaya hazır olduğunu belirtti.
NATO ve Avrupa Arasında Sorumluluk Paylaşımı
ABD yönetiminin Ukrayna’nın güvenlik garantilerini Avrupa’nın üstlenmesi ve bu doğrultuda savunma harcamalarını artırması gerektiğini sıkça dile getirdiği bir dönemde, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, bu söylemin sürpriz olmadığını ifade ederek, Avrupa’nın kendi güvenliğine yatırım yapma gerekliliğini vurguladı. Starmer, Ukrayna güvenliğinin Avrupa için “varoluşsal bir sorun” olduğunu belirtti ve İngiltere ile diğer Avrupalı devletlerin de savunmaya yatırım yapma ihtiyacını kabul ettiğini dile getirdi. Starmer, Rusya’nın Ukrayna’ya yeniden saldırmasını etkili bir şekilde caydırmanın tek yolunun, ABD’nin “güvenlik garantisi” olduğunun altını çizdi.
Güvenlik ve Sorumluluk Paylaşımında Birlik
Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa ile ABD arasında güvenlik ve sorumluluk paylaşımında bölünme olmaması gerektiğini belirterek, ilgili tüm siyasi liderlerin büyük ölçüde hemfikir olduğunu ifade etti. Scholz, “Başka bir deyişle NATO, her zaman birlikte hareket etmemiz ve riski paylaşmamız dolayısıyla güvenliğimizi sağlamamız üzerine kuruludur. Bunun sorgulanmaması gerekir.” şeklinde konuştu.
Ukrayna’ya Barış Gücü Gönderme Konusunda Fikir Ayrılıkları
Zirve öncesinde İngiltere Başbakanı Starmer, Ukrayna’ya barış gücü göndermeye “hazır” olduklarını belirtmişti. Ancak, zirveye katılan diğer Avrupa liderlerinin daha çekimser açıklamaları, AB içinde bu konuda fikir ayrılığı yaşandığı iddialarını gündeme getirdi. Almanya Başbakanı Scholz, zirve sonrası yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya barış gücü gönderilmesine dair görüşmelerin erken olduğunu, çünkü henüz barış müzakerelerinin başlamadığını belirtti. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez de AB ülkelerinin Ukrayna’ya asker göndermesinin “erken” olduğunu ifade etti. Polonya Başbakanı Donald Tusk ise zirve öncesinde, ateşkes sağlanması halinde Ukrayna’ya barış gücü gönderme planlarının olmadığını ancak bu tür güvenlik garantileri sağlamak isteyen ülkeleri destekleyeceklerini açıkladı.
Ukrayna Barış Masasına Güçlü Oturmalı
Zirveye katılan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’ya destek konusunda elinden gelenin en iyisini yaptığını vurgulayarak, barış masasında Ukrayna’nın “güçlü” bir pozisyonda yer alması gerektiğini ifade ettiler. İki lider, Ukrayna’da sağlanacak barışın, ülkenin bağımsızlığı, egemenliği, toprak bütünlüğü ve güçlü güvenlik garantileri ile birlikte gelmesi gerektiğini vurguladı.
ABD-Rusya Arasında Artan Diplomasi Trafiği
Rusya ile ABD arasında Ukrayna’da barış sağlanmasına yönelik diplomatik müzakerelerin artış gösterdiği bir dönemde, Avrupalı devletler, “Ukrayna’da barışın Avrupasız sağlanamayacağını” savunuyor. Paris, bu bağlamda, önde gelen Avrupa devletlerinin katıldığı olağanüstü güvenlik zirvesine ev sahipliği yaptı. Ayrıca, ABD ve Rusya’dan üst düzey yetkililerin, Rusya-Ukrayna Savaşı ile ilgili olarak bugün Suudi Arabistan’da bir araya geleceği bildirildi. ABD Başkanı Donald Trump ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinin “çok yakında” gerçekleşebileceğini belirterek, Rusya-Ukrayna Savaşı’nı durdurma isteğini dile getirdi.
