Tüketicinin Korunması Hakkında Yeni Düzenlemeler
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde, kredi verenler ile tüketiciler arasındaki sözleşmelerin artık elektronik haberleşme cihazları üzerinden yapılacağına dair önemli bir düzenleme yapılmıştır. Bu kapsamda, tüketici kredisi sözleşmelerinin mesafeli yolla, yani uzaktan iletişim araçlarıyla kurulabilmesine olanak tanıyan bir sistem geliştirilmiştir. Ayrıca, sözleşmeye bağlı diğer işlemlerin de kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla elektronik ortamda gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Doğrudan satış sistemleri ise, “doğrudan satış şirketi tarafından oluşturulan ve iş sözleşmesi ile istihdam edilmeyen, bağımsız temsilci, distribütör, danışman gibi unvanlarla komisyon, prim, teşvik ve ödül gibi menfaatler karşılığında faaliyet gösteren doğrudan satıcıların tüketicilere mal veya hizmet pazarladığı bir satış sistemi” olarak tanımlanmıştır. Bu sisteme dahil olan doğrudan satış şirketlerinin sermaye şirketi olmaları zorunlu hale getirilmiştir.
Doğrudan satış sisteminin temel prensipleri arasında, elde edilen kazancın büyük bir kısmının sisteme yeni doğrudan satıcılar kazandırılmasına dayanmaması ve mal veya hizmetin tüketicilere satışını esas alması bulunmaktadır. Bunun yanı sıra, yönetmelikte belirlenen diğer ilkelere de uygunluk gösterilmesi gerekmektedir.
Vatandaşlar, doğrudan satış sisteminde 30 günlük cayma hakkına sahip olacaklardır. Bu sistemde, doğrudan satıcılardan, sisteme katılmaları veya sistemde kalmaları için tüketiciye satışı öngörülen mal veya hizmetleri içermeyen yenileme, paket, ücret, aidat gibi isimler altında herhangi bir bedel veya borç altına sokan belgelerin talep edilmesi yasaklanmıştır.
Cezalarda Artış
Haksız ticari uygulamalarla ilgili hükümler çerçevesinde, yükümlülüklere aykırı hareket edenler için çeşitli yaptırımlar uygulanacaktır. Bu kapsamda, haksız ticari uygulamanın ‘3 aya kadar tedbiren durdurulması’ veya ‘tedbiren durdurulması yaptırımı’ gibi önlemler alınabilecektir. Ayrıca, 60 bin Türk Lirasından başlayıp 600 bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanması söz konusu olacaktır.
Eğer aykırılık ülke genelinde gerçekleşirse, idari para cezasının 600 bin Türk Lirasından 6 milyon Türk Lirasına kadar çıkması öngörülmektedir. 2024 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında, elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının pazar yerleri üzerinden yurt dışına yapılan satışlar ile yatırım teşvik belgesi alınarak gerçekleştirilen yatırım harcamalarının toplamının 4 katının, 2025 yılına ilişkin lisans ücretinin hesaplanmasında ise bu satış ve harcamaların 3 katının net işlem hacminden indirilmesi planlanmaktadır.
