Ticaret Bakanlığı’ndan Tüketici Koruma Adımları
Ticaret Bakanlığı, tüketicinin korunmasına yönelik olarak geçtiğimiz yıl önemli adımlar attı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamalara göre, 2024 yılı itibarıyla tüketici mağduriyetlerini önlemek amacıyla denetimlerin artırılmasına karar verildi. Tüketicilerin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarının korunması hedefi doğrultusunda, finansal işlemlerden mesafeli sözleşmelere kadar birçok alanda toplam 283 bin 131 firma denetlendi. Bu denetimler sonucunda, toplamda 4 milyar 377 milyon lira idari para cezası uygulandı.
Tüketicilerin zayıf tarafını oluşturan sözleşmelerde daha etkin bir koruma sağlamak ve mağduriyetleri engellemek için 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun‘da çeşitli değişiklikler yapıldı. Bu değişiklikler kapsamında, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlara karşı etkin bir mücadele sağlamak amacıyla Reklam Kurulu’na erişim engeli yetkisi verildi.
- Satıştan kaçınma ve satış sonrası hizmetlerle ilgili cezalarda caydırıcılığın artırılması için ceza tutarları yükseltildi.
- Tüketicilere kredi sözleşmelerini dijital ortamda yapabilme imkanı sağlandı.
- Aldatıcı reklamlarda caydırıcılık ilkesinin sağlanabilmesi için Reklam Kurulu’na, cezaları 10 katına kadar artırma yetkisi verildi.
- Yargının iş yükünü azaltmak ve kamu alacaklarının tahsilini hızlandırmak amacıyla Reklam Kurulu cezaları uzlaşma kapsamına alındı.
Ayrıca, Türkiye’deki ekonomik büyüklüğü 550 milyon dolar olan ve büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu 2 milyondan fazla doğrudan satıcı bulunan doğrudan satış sektörü de düzenlenerek, Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden (AB) önce bu konuda özel düzenlemeler yapan bir ülke konumuna gelmesi sağlandı.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nde Değişiklikler
Lokanta, restoran, kafe, pastane gibi yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmeler için yeni bir düzenleme getirildi. Artık, tarife ve fiyat listelerinin iş yerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne tüketicilerin kolayca görebileceği ve okuyabileceği şekilde asılması veya konulması zorunlu hale getirildi. Bu düzenleme ile tüketicilerin önceden ve doğru bir şekilde bilgilendirilmesi hedeflendi.
Mesafeli satışlarda gerçekleşen iade işlemleriyle ilgili kargo ücretlerine yönelik düzenlemelerin yürürlüğü 1 yıl ertelendi. Bu çerçevede, cayma hakkının kullanılabileceği mal ve hizmetlere ilişkin sınırlamalar ile iade masraflarının sözleşmeyle tüketici tarafından karşılanabileceğine dair hükümler 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yenilenmiş Ürünlerin Yaygınlaşması için Düzenlemeler
Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişikliklerle bu ürünlerin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına yönelik yeni düzenlemeler devreye alındı. Yenileme merkezlerine, şubeleri yanı sıra yenileme yetkisi verecekleri TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ticari işletmeler aracılığıyla da yenileme faaliyeti yürütme imkanı tanındı. Ayrıca, mevzuata aykırı işlem yapan yenileme merkezlerinin yetki belgelerinin askıya alınması hükmü getirildi.
Cep telefonu gibi elektronik kimlik bilgisine sahip kullanılmış ürünler için Bakanlık tarafından oluşturulacak sisteme bilgilerin kaydedilmesi zorunlu hale getirildi. İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle “kapıdan satış” olarak bilinen satış yönteminde tüketicilerin lehine yeni düzenlemeler getirildi. Böylece, iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde tüketicilerin cayma hakkını kullanmaları kolaylaştırıldı. Ayrıca, satıcı ve sağlayıcıların yetki belgesi başvuruları ve iptali daha sıkı kurallara bağlandı.
