ABD Yüksek Mahkemesi, Doğum Yoluyla Vatandaşlık Hakkını Sınırlandıran Emre Karşı İhtiyati Tedbir Kararı Vermedi
ABD Yüksek Mahkemesi’nden Önemli Karar
ABD Yüksek Mahkemesi, 9 üyesinden 6’sının, doğum yoluyla vatandaşlık hakkını sınırlamayı hedefleyen başkanlık emrine karşı alt mahkemelerin ülke genelinde ihtiyati tedbir kararı veremeyeceğine hükmetti. Bu karar, Yüksek Mahkeme’nin, federal mahkemelerin bu tür bir yetkiye sahip olup olmadığını sorgulayan önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
Yargıç Amy Coney Barrett, çoğunluk adına yazdığı gerekçeli kararda şunları belirtti: “Önümüzdeki mesele, 1789 Yargı Yasası uyarınca federal mahkemelerin evrensel ihtiyati tedbirler çıkarma konusunda eşitlikçi bir yetkisi olup olmadığıdır. Evrensel bir ihtiyati tedbir, eşitlikçi bir otoritenin kullanımı olarak haklı gösterilebilir; ancak Kongre, federal mahkemelere bu yetkiyi vermemiştir.”
Mahkeme, Trump’ın doğumla vatandaşlık hakkını sona erdirmeyi amaçlayan yürütme emrinin yasallığı hakkında doğrudan bir değerlendirme yapmadı. Ancak azınlıkta kalan üç liberal yargıç, Başkan’ın emrinin açık bir şekilde hukuka aykırı olduğunu savunarak karşı görüş bildirdi.
Yüksek Mahkeme’nin bu kararı, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk gününde imzaladığı ve kısa süreli vizelerle ya da yasal statüsü bulunmayan yabancıların ABD’de doğan çocuklarına vatandaşlık verilmesini engellemeyi amaçlayan yürütme emrine ilişkin üç ayrı davayı kapsıyor. Söz konusu davalarda, alt mahkemeler ülke genelinde ihtiyati tedbir kararı almıştı. Trump yönetiminin avukatları ise bu mahkemelerin yetkilerini aştığını öne sürerek, dosyanın yeniden ele alınması için Yüksek Mahkeme’ye başvurmuştu.
Yüksek Mahkeme, Nisan ayında Trump’ın yürütme emrine karşı ülke genelinde “genel” ihtiyati tedbir kararı veren Maryland, Massachusetts ve Washington eyaletlerinden üç alt mahkeme yargıcına odaklanan birleştirilmiş davaları incelemeyi kabul etmişti. Mahkeme’nin bu kararı, hem kısa hem de uzun vadede geniş yankılar uyandıracak gibi görünüyor. Özellikle, Trump’ın ikinci başkanlık döneminde Beyaz Saray politikalarına karşı açılan 300’ü aşkın federal davanın seyri açısından belirleyici bir rol oynaması bekleniyor.
Bu yürütme emrinin amacı, kısa süreli vizelerle ya da yasal statüsü olmayan kişilerin ABD’de doğan çocuklarına vatandaşlık hakkı tanınmasını engellemektir. Bu durum, Amerika’nın göçmen politikaları üzerinde derin etkilere yol açabilecek bir gelişme olarak değerlendirilmektedir.
