İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI Aralık Ayı Raporu
İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından yayımlanan Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) verileri, Aralık ayında ekonomik aktivitede ılımlı bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Sektörlerdeki bazı faaliyetlerin durma noktasına yaklaşması, bu durumu daha da belirgin hale getiriyor. PMI, Aralık ayında 49,1 değerini alarak, Kasım ayındaki 48,3 seviyesinden yükseldi. Bu artış, imalat sektöründeki yavaşlamanın son 8 ayın en düşük oranında ve oldukça ılımlı düzeyde gerçekleştiğine işaret ediyor.
PMI anket sonuçlarına göre, 50 eşik değerinin üzerindeki tüm rakamlar sektörde iyileşmeyi temsil ediyor. Bu bağlamda, Aralık ayında sektördeki faaliyet koşullarında gözlemlenen bozulma durma noktasına yaklaşırken, birçok alt endeksin sağladığı görünümle de tutarlılık sergiledi. Talepteki nispeten olumlu sinyallerle birlikte üretimdeki düşüş, en düşük seviyesine gerileyerek son dokuz aylık yavaşlama döneminin en az etkili düzeyinde yaşandı. Ancak, talepte devam eden baskılar nedeniyle yeni siparişlerdeki yavaşlama sürmeye devam etti. Bu yavaşlama, nisan ayından bu yana en düşük seviyede kaydedildi.
İstihdamda Azalma
Yeni siparişlerdeki bu yavaşlık, imalatçılar arasında satın alma faaliyetleri, stok düzeyleri ve istihdamda azalmaya neden oldu. İstihdamdaki gerileme, Kasım ayındaki artışın ardından geldi. Ancak, bu üç göstergede de düşüşler oldukça ılımlı seviyelerde gerçekleşti. Aralık ayında girdi maliyetlerinde belirgin bir artış gözlemlendi; firmalar bu artışı ham madde fiyatlarındaki yükseliş ve Türk lirasının dolar karşısındaki değer kaybına bağladı. Girdi maliyetleri enflasyonu son üç ayın en yüksek seviyesine çıksa da, 2024 yılı ortalamasının çok altında kaldı.
Nihai Ürün Fiyatlarında Düşüş
Nihai ürün fiyatları enflasyonu ise beş yıldan uzun bir sürenin en düşük hızına gerileyerek, artışın ılımlı düzeyde kaydedilmesine neden oldu. Bazı firmalar, ham madde maliyetlerindeki artış nedeniyle nihai ürün fiyatlarını yükseltirken, diğerleri satışlarını güvence altına almak amacıyla müşterilerine fiyat indirimleri sağladı. S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulundu. Harker, “Türkiye’nin 2024 yılı sonuna ilişkin PMI veri seti, 2025 yılında sektör için umut verici bir tablo çizdi. Faaliyet koşullarında yavaşlama devam etmekle birlikte oldukça hafif düzeyde gerçekleşti ve anket kapsamındaki birçok alt endekste iyileşme işaretleri görüldü. Bu seyir 2025 yılının başında da devam ettirilebilirse, sektörün yeniden büyümeye geçtiğini görebiliriz.” dedi.
Üretim ve Yeni Siparişler
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI Aralık ayı raporuna göre, Kasım ayında anket kapsamında izlenen 10 sektörden dokuzu üretimini yavaşlatırken, Aralık ayında bu sayının yediye inmesi, sektördeki nispi bir iyileşmeye işaret ediyor. Üretimde en sert düşüş, giyim ve deri ürünlerinde yaşanırken, büyüme yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünlerinde gözlemlendi. Gıda sektöründeki üretim artışı, üçüncü aya ulaştı. Elektrikli ve elektronik ürünlerde ise bir önceki aya göre değişim gözlemlenmedi.
Üretimde olduğu gibi yeni siparişlerde de artışlar yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda ürünleri sektörleriyle sınırlı kaldı. Diğer sektörlerde, ana metal sanayi başta olmak üzere, daralma kaydedildi. Yeni ihracat siparişleri de takip edilen 10 kategoriden yedisinde yavaşladı. İstihdam hacmi, gıda imalatçıları ile makine ve metal ürünleri firmalarında artarken, diğer sektörlerde düşüş yaşandı. Çalışan sayılarında en belirgin azalma ise giyim ve deri ürünleri sektöründe görüldü.
Benzer bir tablo, satın alma faaliyetlerinde de gözlemlendi. Girdi alımları yalnızca kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri ile gıda sektörlerinde artış kaydetti. Aralık ayında enflasyonist baskıların hafiflediğine dair sinyaller güçlendi. Sektörlerin çoğunluğunda girdi maliyetlerindeki yükseliş, Kasım ayına göre hız kesti. Girdi fiyatlarında en hızlı artış, metalik olmayan mineral ürünlerde, en yavaş artış ise ana metallerde gerçekleşti. Ana metal sektöründe enflasyon, beş yıldan uzun bir dönemin en düşük düzeyinde ölçüldü.
Maliyet enflasyonundaki gerileme ve talepteki durgunluğun etkisiyle tekstil, giyim-deri ve ana metal sektörleri, satış fiyatlarında indirim yoluna gitti. Böylece 10 sektör içerisinde satış fiyatlarının düştüğü sektör sayısı, Kasım’da iki iken Aralık’ta üçe yükseldi. Diğer taraftan, ürün fiyatlarında en belirgin artış ise enflasyonun marttan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı makine ve metal ürünleri sektöründe izlendi.
