Petrol Fiyatlarındaki Artış ve Orta Doğu’daki Gelişmeler
Petrol fiyatları, İsrail’in geçtiğimiz hafta İran’a yönelik saldırılarına başlamasından bu yana yaklaşık %10 oranında yükseldi. Bu artış, ABD’nin çatışmaya katılabileceğine dair spekülasyonların Orta Doğu’daki arz kesintilerine ilişkin endişeleri artırmasıyla birlikte meydana geldi. Brent petrol, varil başına 76 doların üzerinde işlem görürken, ABD ham petrolü 75 dolar civarında işlem görmekte. Böylece petrol fiyatları son beş ayın zirvesine ulaşmış durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’dan “koşulsuz teslim” talebinde bulundu ve ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’e yönelik olası bir saldırı konusunda sosyal medya üzerinden uyarılarda bulundu. Trump, bu gelişmelerin ardından ulusal güvenlik ekibiyle acil bir toplantı yaptı. Şu ana kadar İran’ın ham petrol ihracat altyapısında herhangi bir zarar görmediği bildiriliyor ve çatışmanın etkileri büyük ölçüde deniz taşımacılığıyla sınırlı kalmış durumda.
Orta Doğu, dünya petrol üretiminin yaklaşık üçte birini karşılıyor ve bölgedeki daha geniş çaplı bir çatışma, petrol fiyatlarının daha da yükselmesine yol açabilir. Bu düşmanlıklar, küresel piyasalarda dalgalanmalara neden oldu; yatırımcılar, altın gibi güvenli varlıklara yönelirken, petrol fiyatlarındaki oynaklık son üç yılın en yüksek seviyelerine ulaştı. Özellikle Brent petrolünün vadeli fiyat farkları sert biçimde yükselmiş durumda; bu da arz daralması endişelerini işaret ediyor.
Ayrıca, petrol opsiyonları 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşından bu yana hiç olmadığı kadar yükseliş beklentisini yansıtmaktadır. Petrol piyasası için en büyük endişe, Hürmüz Boğazı’na odaklanmış durumda. Ancak şu an itibarıyla Tahran’ın bu stratejik su yolunda deniz taşımacılığını kesintiye uğratma niyetinde olduğuna dair bir işaret yok. Unutulmamalıdır ki, dünyadaki ham petrol üretiminin yaklaşık beşte biri, Suudi Arabistan da dahil olmak üzere, bu boğazdan geçmektedir.
Saxo Markets baş yatırım stratejisti Charu Chanana, “Trump’ın İran’dan ‘koşulsuz teslimiyet’ talebi ve ülkenin dini liderine yönelik tehditleri, diplomasinin artık bir seçenek olmadığını gösteriyor. En kötü senaryoda Hürmüz Boğazı’nın ablukaya alınması, fiyatları sert bir şekilde yukarı çekebilir” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
