Türkiye ekonomisinde yılın ikinci çeyreğinde uygulanan sıkılaşmanın etkileri, büyüme ivmesinin yavaşlamasını beraberinde getirdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılı üçüncü çeyrek ilk tahminleri doğrultusunda, gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) zincirlenmiş hacim endeksi olarak, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %2,1 oranında bir artış göstermiştir. Ancak, Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte dönemsel bazda %0,2 oranında bir daralma yaşadı. Bu durum, piyasalardaki beklentilerle de örtüşmektedir.
Büyüme ve Sektörel Gelişmeler
Üçüncü çeyrekte, yıllık bazda sanayi sektörü %2,2 oranında daralırken, hizmetler %1,9, tarım %4,6 ve inşaat sektörü %9,2 oranında büyüme kaydetmiştir. Bu noktada, büyümede inşaat sektörünün etkisi oldukça belirgindir. GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak şu veriler ortaya çıkmıştır:
- İnşaat: %9,2
- Finans ve Sigorta Faaliyetleri: %6,2
- Tarım Sektörü: %4,6
- Gayrimenkul Faaliyetleri: %2,5
- Ürün Üzerindeki Vergiler eksi Sübvansiyonlar: %2,3
- Bilgi ve İletişim Faaliyetleri: %2,2
- Kamu Yönetimi, Eğitim, İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmet Faaliyetleri: %1,9
- Hizmetler: %1,4
- Diğer Hizmet Faaliyetleri: %2,4
- Sanayi Sektörü: %2,2
- Mesleki, İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri: %0,3 azaldı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, bir önceki çeyreğe göre %0,2 oranında azalmıştır. Ayrıca, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre %1,9 oranında bir artış göstermiştir.
Hanehalkı Tüketimi ve Dış Ticaret Verileri
Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları, 2024 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %3,1 oranında artış göstermiştir. Devletin nihai tüketim harcamaları %0,9 azalmışken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu %0,8 oranında düşüş yaşamıştır. Dış ticaret verilerine bakıldığında ise, mal ve hizmet ihracatı 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak %0,8 artarken, ithalat ise %9,6 oranında azalmıştır.
