Orta Gelir Tuzağı Stratejileri Üzerine Değerlendirmeler
Bloomberg HT’ye konuk olan Chicago Üniversitesi Ekonomi Profesörü Prof. Dr. Ufuk Akçiğit, Dünya Bankası’nın 2024 kalkınma raporunu değerlendirerek, “Orta Gelir Tuzağı Stratejileri”nin öne çıktığını ifade etti. Akçiğit, raporun uzun yıllardır tartışılan önemli bir konuyu mercek altına aldığını belirterek, “Raporda yıllardır konuştuğumuz ‘Orta Gelir Tuzağı’ meselesini ele alıyoruz,” dedi.
Akçiğit, orta gelirli ülkelerin dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 70’ine ve ekonomik aktivitenin de yüzde 40’ına tekabül ettiğini vurguladı. “Sadece 34 ülke orta gelir tuzağından kurtulabilmiş durumda,” diyen Akçiğit, bu durumun ülkelerdeki karar alıcıların bilgi eksikliği ile doğrudan ilgili olduğunu dile getirdi.
Akçiğit, bir ülkenin kalkınma sürecinde geçirmesi gereken üç aşamayı şu şekilde açıkladı:
- İlk Aşama: Ülkenin yatırım yapması gerektiği dönem.
- İkinci Aşama: Yatırımların yanı sıra, dünya genelindeki teknolojilerin ülkeye çekilmesi gerekliliği.
- Üçüncü Aşama: Bu aşamada AR-GE ve inovasyon konularının gündeme gelmesi.
Akçiğit, “Ülkenin bulunduğu duruma göre farklı politikalar geliştirmek şart. Bu konuda Çin ve Polonya’nın izlediği politikalardan büyük dersler çıkarılabilir. Polonya bu süreçte zorlu bir dönem geçirdi fakat 2030 yılında İngiltere’yi geçmesi bekleniyor,” ifadelerini kullandı.
Devlet Desteği ve Verimlilik Sorunları
Akçiğit, devlet desteği alan büyük şirketlerin mucitleri çektiğini ancak bu durumun verimliliği olumsuz etkilediğini belirtti. İhtiyaç duyulmayan veya yanlış kullanılan desteklerin kaldırılması gerektiğini vurgulayan Akçiğit, “Önemli olan, yaratıcı girişimleri yakalayıp bu alanlara kaynak aktarmaktır,” dedi.
Devamında, Türkiye’nin en köklü üniversitelerinin yurtdışına gitmek için yeterli kaynağa sahip olmadığını dile getiren Akçiğit, “Eğer firmalar yüksek teknoloji üretirse, bu durumda yüksek maaşlar da verebilirler. Beyin göçünü önlemek için firmaların rekabetçi bir yapıda olması gerekiyor. Bunun sağlanabilmesi için eğitim sistemimizin güçlendirilmesi şart,” şeklinde konuştu.
Son olarak, Türkiye’deki firmaların yönetimini geliştirecek yeni bir projeye başladıklarını belirten Akçiğit, “Yapay zeka doğru yatırımlarla oyunda kartları yeniden dağıtma potansiyeline sahip,” ifadelerini kullandı.
