Ticaret Bakanlığı, vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılayan zorunlu mal ve hizmet sektörlerinde, tüketicilerin fahiş fiyat artışları nedeniyle mağduriyet yaşamalarını önlemek ve piyasada adil bir ticaret düzeni tesis etmek amacıyla kararlı bir mücadele yürüttüğünü duyurdu. Özellikle temel gıda maddeleri olan su ve yumurta sektörlerinde, geniş dağıtım ağına sahip üretici firmalarla birlikte, bu ürünlerin nihai tüketiciye ulaşımına aracılık eden dağıtıcı ve perakendeci firmalar üzerinde, 19-20 Kasım tarihlerinde eş zamanlı denetim ve incelemeler gerçekleştirildi.
Açıklamada, denetim ve incelemeler sonucunda alınacak kararların, uygulanacak idari ve mali cezaların kamuoyuyla derhal paylaşılacağı vurgulandı. Ayrıca, vatandaşların yaşam standartlarını doğrudan etkileyen kırmızı ve beyaz et sektörleri başta olmak üzere, tüm sektörlerdeki fiyat hareketleri ve piyasalardaki ani reaksiyonlar titizlikle takip edilmektedir. Bakanlık, henüz asgari ücrette bir artış yaşanmamış olmasına rağmen, bazı fırsatçıların bu durumu istismar ederek fiyatları haksız bir şekilde artırma çabalarını yakından izlemektedir.
Asgari Ücret Artışının Fiyatlara Yansımaları
Bakanlık, asgari ücretteki olası bir artış ihtimalini şimdiden fiyatlara yansıtmaya çalışan ve maliyetlerin içindeki payını dikkate almadan, asgari ücret artış oranını doğrudan fiyat artış oranına dönüştürerek fahiş fiyat uygulayan satıcılara gerekli yasal denetimlerin ve cezai uygulamaların yapılacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, özellikle temel gıda ürünlerinde spekülatif fiyatlandırmalarla ilgili gelen şikayetler doğrultusunda, ulusal, yerel ve zincir marketler dahil, halkın vazgeçilmez ihtiyaçlarının satıldığı tüm noktalardaki fiyat artışları özenle denetlenmektedir.
Denetimler ve Ceza Uygulamaları
Bakanlığın 81 il müdürlüğü, düzenli ve yoğun denetimler gerçekleştirerek, yılın 11 ayında 334 binden fazla işletmeyi, 15 milyon 50 bin 390 ürünü denetlemiştir. Bu süreçte 194 bin 303 aykırılık tespit edilmiştir. Denetimlerde il müdürlükleri tarafından toplamda 442 milyon lira ceza kesildiği ifade edilmiştir.
- Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, 11 ayda 362 milyon lira ceza uygulamasına karar vermiştir.
- Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü, aynı dönemde 3 milyar 954 milyon lira ceza tahakkuk ettirmiştir.
Fahiş fiyat artışı tespit edilen ürünler, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu tarafından değerlendirilmiş ve ilgili mevzuat çerçevesinde 100 bin lira ile 1 milyon lira arasında idari para cezaları uygulanmıştır. Stokçuluk hallerinde ise her bir aykırılık için uygulanacak ceza tutarının 1 milyon lira ile 12 milyon lira arasında olduğu belirtilmiştir. Bu cezalar, 2025 yılında %43,93’lük yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanacaktır.
Gelecek Denetimler ve Bakanlığın Kararlılığı
Fahiş fiyat oluşumunu gösterir işaretlerin ortaya çıkması durumunda, diğer sektörlerde de benzer denetimlerin hızla başlatılacağı, sektör denetimlerinin tamamlanmasının ardından fahiş fiyat artışı yapan firmalara yasal, idari ve mali cezaların uygulanacağı duyurulmuştur. Ticaret Bakanlığı, vatandaşların ve iyi niyetli işletmecilerin haklarını korumak, piyasada adil ve şeffaf bir ticaret düzeni sağlamak için mücadelesini aynı hassasiyet ve disiplinle sürdürecektir.
