Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) Sonuçları – Ağustos 2023
Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) Sonuçları
Türkiye Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi (TEBA) verilerine göre, Ağustos ayında hanehalkı yıllık enflasyon beklentisi, bir önceki aya kıyasla değişmeyerek %113 seviyesinde sabit kaldı. Ancak, 12 aylık enflasyon beklentisinde belirgin bir artış gözlemlendi. Temmuz ayında %97’den %100’e yükselen 12 aylık beklenti, Ağustos ayında da %100’den %101’e çıkarak istikrarlı bir seyir izledi. Bu durum, hanehalkının yıllık enflasyon beklentisinin üç haneye yerleştiğini ortaya koyuyor.
Koç Üniversitesi ve KONDA işbirliğiyle gerçekleştirilen TEBA anketinin Ağustos ayına ait sonuçları açıklandı. Ankete göre, hanehalkı yıl sonu enflasyon beklentileri Ağustos ayında bir önceki aya göre 3 puan artarak %96’ya yükseldi. Ayrıca, Ağustos 2025’e kadar olan 12 aylık dönemde enflasyon beklentisi %100’den %101’e çıktı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: “TEBA yıllık enflasyon beklentileri Ağustos ayında bir önceki aya göre sabit kalmıştır. Yıl sonu ve 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentileri hafif artışlarla %96 ve %101 olarak ölçülmüştür. 12 ay ileriye dönük beklentilerdeki değişim, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın (TCMB) Ağustos ayında yayımladığı sektörel enflasyon beklentileri anketiyle uyumludur. TCMB anketinde de hanehalkı beklentilerinde son iki ayda benzer bir artış gözlemlenmiştir. Ancak, TEBA anketindeki beklenti seviyesi daha yüksek kalmaktadır.”
Bir önceki aya kıyasla manşet enflasyon rakamındaki 10 puanlık azalmaya rağmen, enflasyon beklentilerinde benzer bir yumuşamanın gözlemlenmemesi, hanehalkının verdiği yanıtların baz etkisi kaynaklı etkilerden ziyade, aylık enflasyon trendinin ve hissedilen enflasyonun daha belirgin olduğunu göstermektedir.
TEBA değerlerinin ima ettiği trendin seyrine bakıldığında, enflasyon beklentilerinin Ağustos 2024 ile Aralık 2024 döneminde 17 puanlık bir düşüş yansıttığı, 2025’in ilk yarısında ise bu trendin yönünü hafifçe yukarı çevirebileceği öngörülmektedir. Enflasyon beklentileri ortalama değeri, yıllık enflasyon değeri için medyan değerinden daha yüksektir. Bu durum, dağılımın sağa çarpık olduğunu göstermektedir; yani yıllık enflasyon beklentileri %113’ten düşük olanların sayısı, yüksek olanlardan daha fazladır. Buna karşın, yıl sonu ve 12 ay sonrası enflasyon tahmini için ortalama ve medyan değerler birbirine yakın olup, simetrik bir dağılıma işaret etmektedir.
Gelir Düzeyi ve Enflasyon Hissi
Demografik kırılımlara göre, 12 ay ileriye yönelik hanehalkı enflasyon beklentilerinde kişilerin çalışma durumuna göre yapılan incelemede, emekli grubunun en yüksek enflasyon beklentisine sahip olduğu ve bu beklentinin genel ortalamanın yaklaşık 15 puan üzerinde olduğu görülüyor. Öte yandan, enflasyon beklentisi en düşük olan grup ise öğrenciler olup, onların beklentileri genel ortalamanın yaklaşık 13 puan altında kalmaktadır. Emekli grubunun geçim zorluğu çektiğini ifade eden grup olduğu dikkat çekiyor.
Yaş ve Enflasyon Beklentisi
Yaş gruplarına göre yapılan ayrıştırmada, yaş ilerledikçe 12 ay ileriye yönelik enflasyon beklentilerinin de arttığı gözlemlenmektedir. En yüksek enflasyon beklentilerine sahip olan 50 yaş üstü bireylerin tüketim sepetinde eğitim ve sağlık gibi hizmet kalemlerinin ağırlığının daha fazla olması beklenebilir. Temmuz ayında eğitim hizmetlerinde kaydedilen yıllık %104’lük manşet rakamı, eğitim çağında çocuğu olan 50 yaş üstü grubunun enflasyon beklentilerinin diğer gruplardan daha yüksek ölçülmesinde etkili bir faktör olabilir.
Gelir Düzeyine Göre Enflasyon Hissi
Toplam gelir beyanına göre yapılan gruplamada, en düşük gelir dilimindeki bireylerin enflasyon beklentilerinde önceki aya göre belirgin bir bozulma yaşanırken, üst gelir gruplarının beklentilerinde ise bir yakınsama gözlemlenmiştir.
