Ağustos 2024 Türkiye İmalat PMI Sonuçları Açıklandı
Ekonomik büyümenin önemli bir göstergesi olarak kabul edilen imalat sanayi performansına dair veriler, İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından düzenlenen Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ağustos 2024 dönemi sonuçlarıyla ortaya kondu. Eşik değer olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm rakamlar, sektörde iyileşmeye işaret ederken; Temmuz ayında 47,2 seviyesinde olan manşet PMI, Ağustos ayında 47,8’e yükseldi. Ancak bu artış, sektörün genel performansında hâlâ bir zayıflamanın sürdüğünü gösteriyor. Nisan ayından bu yana faaliyet koşullarında devam eden yavaşlama, Ağustos’ta da devam etti.
Zorlu piyasa şartları, Ağustos ayında yeni siparişlerin üst üste 14. ay yavaşlamasına sebep oldu. Bu yavaşlama, Mayıs’tan bu yana en hafif düzeyde gerçekleşmiş olmasına rağmen, belirgin bir durum olarak öne çıkıyor. Öte yandan, yeni ihracat siparişlerinin Haziran 2023’ten bu yana ilk kez artış göstermesi, dış talep koşullarında daha olumlu bir görünüm sağladı. Ancak genel talep koşullarındaki durağanlığın devam etmesi nedeniyle firmalar, Ağustos ayında üretim, istihdam ve satın alma faaliyetlerinde azalma yaşadı. Üretimde Kasım 2022’den bu yana en sert ivme kaybı gözlemlenirken, bu duruma fiyat baskıları da sebep oldu.
Girdi Stokları Düşüş Gösterdi
Girdi maliyetleri Temmuz ayına göre ılımlı bir artış göstermesine rağmen, yüksek bir hızla artmaya devam etti. Liradaki zayıflık, girdi fiyatlarının artmasında belirleyici bir faktör olarak öne çıkarken, anket katılımcıları ham madde ve lojistik maliyetlerinin de yükseldiğini bildirdi. Girdi maliyetlerindeki yükseliş, imalatçıların kendi satış fiyatlarını artırmasına yol açtı ve enflasyon oranı üst üste ikinci ay hızlanarak Nisan ayından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Yeni siparişlerdeki düşüş trendi, imalatçıların stok tutma eğiliminde bir zayıflama ile sonuçlandı ve Ağustos ayında hem girdi hem de nihai ürün stokları azaldı. Girdi stoklarındaki düşüş, Temmuz 2023’ten bu yana en yüksek oranda ölçüldü.
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, “Türk imalatçıları, ihracat tarafındaki umut verici işaretlere rağmen Ağustos ayında da yeni siparişlerini artırmakta zorlandı. Genel talep koşullarındaki durağanlık, üretim, istihdam ve satın alma faaliyetlerinin daha da azalmasına yol açarken, firmaların stok tutma eğiliminde de zayıflama gözlemlendi. Öte yandan, Ağustos ayında ihracatta görülen iyileşmenin önümüzdeki aylarda güçleneceğini ve daha geniş bir alana yayılacağını umuyoruz.” şeklinde yorumda bulundu.
10 Sektörün Tamamında Yeni Siparişler Yavaşladı
Türkiye Sektörel PMI raporu, Türk imalat sektörünün tüm kesimlerinde zorlu faaliyet koşullarının devam ettiğini ortaya koyuyor. Fiyatlardaki artış ile talepteki durgunluk nedeniyle yeni siparişler ve üretimde genel bir yavaşlama kaydedildi. Girdi talebindeki azalmaya rağmen maliyet enflasyonu yüksek seviyesini korudu. Diğer yandan, birçok sektörde tedarikçilerin teslimat süreleri kısaldı. Ağustos ayında, iki yıldan fazla bir süredir ilk kez, takip edilen on sektörün tamamında üretim daralması yaşandı. Metalik olmayan mineral ürünler sektörü, bu daralmanın bir önceki aya göre hız kestiği tek sektör olarak öne çıkarken, aynı zamanda en hafif daralma kaydedilen sektör oldu. Üretimde en sert gerileme ise tekstil ürünlerinde görüldü. Ağustos ayında üretimde yaşanan düşüş, yeni siparişlerdeki zayıflıktan kaynaklandı.
- Takip edilen on sektörün tamamında yeni siparişler yavaşlama sinyali verirken, üretim daralmasında en sert düşüş tekstil sektöründe kaydedildi.
- En hafif ivme kaybı ise makine ve metal ürünlerinde gerçekleşti.
İmalatçılar, genel olarak yurt dışı müşterilerden yeni iş almakta da zorluk yaşadı. Bu alanda iyileşme gösteren tek sektör, yeni ihracat siparişlerinin son sekiz ayda ilk kez arttığı elektrikli ve elektronik ürünler oldu.
Satış Fiyatları Tüm Sektörlerde Arttı
Firmalar, üretim gereksinimlerindeki düşüşe istihdam hacmini azaltarak karşılık verdi. İstihdam, on sektörden sekizinde azalma gösterirken, kimyasal, plastik ve kauçuk ile makine ve metal ürünleri bu eğilimin istisnaları arasında yer aldı. İstihdam hacmindeki en belirgin düşüş, giyim ve deri ürünlerinde kaydedildi. Girdi talebindeki azalmaya rağmen, girdi maliyeti enflasyonu üçüncü çeyreğin ortası itibarıyla tüm sektörlerde belirgin bir şekilde sürdü. Maliyet enflasyonundaki en hızlı artış metalik olmayan mineral ürünlerde gerçekleşirken, en yavaş artış makine ve metal ürünler sektöründe görüldü. Benzer şekilde, satış fiyatları da -başta kara ve deniz taşıtları olmak üzere- takip edilen sektörlerin tamamında artış gösterdi. En düşük satış fiyatları enflasyonu ise tekstil sektöründe kaydedildi.
Girdi talebindeki yavaşlama, Ağustos ayında tedarik zincirleri üzerindeki baskının hafiflemesine katkı sağladı. Bunun sonucu olarak, takip edilen sektörlerin yarısında tedarikçilerin teslimat süreleri kısaldı. Tedarikçi performansındaki en belirgin iyileşme, kara ve deniz taşıtlarında gözlemlenirken, en güçlü artış elektrikli ve elektronik ürün firmalarında gerçekleşti.
