Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2024 İkinci Çeyrek Finansal Hesaplar Raporu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayımlanan 2024 yılı ikinci çeyreğine ilişkin “Finansal Hesaplar Raporu” önemli veriler içermektedir. Bu rapora göre, 2024 yılı ikinci çeyrek itibarıyla yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 106 trilyon lira, yükümlülükleri ise 116 trilyon lira seviyesine ulaşmıştır. Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranı, bir önceki döneme göre 2,5 puan azalarak yüzde 29,2 seviyesinde belirlenmiştir.
Sektörlerde gerçekleşen net finansal işlemler incelendiğinde, önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 4,8’i ile net borç alan konumunda olan toplam ekonomi, bu çeyrekte GSYH’nin yalnızca yüzde 0,08’i oranında net borç almıştır. Yurt içi ekonominin sektörel finansal bilançoları değerlendirildiğinde, toplam ekonominin finansal borçlu bir pozisyonda olduğu, hane halkı ve dünyanın geri kalanının yurt içindeki diğer sektörlerden alacaklı olduğu; finansal olmayan kuruluşlar ve genel yönetimin ise diğer sektörlere borçlu pozisyonda olduğu gözlemlenmiştir. Finansal kuruluşlar, finansal aracılık rolü sayesinde dengeye yakın bir net finansal pozisyon yaratmayı başarmıştır.
Hane halkının finansal varlıkları arasında, para ve mevduat kaleminin yaklaşık yüzde 60 pay ile ön plana çıktığı görülmektedir. Bununla birlikte, hane halkının yükümlülüklerinin büyük bir kısmı kredilerden oluşmaktadır. Finansal olmayan kuruluşların finansal varlıkları ve yükümlülükleri içinde ise sırasıyla yüzde 61 ve yüzde 46’lık pay ile firmaların birbirleriyle ticari işlemlerinden kaynaklanan diğer alacaklar ve diğer borçlar kalemleri belirleyici bir rol oynamaktadır.
Tüm sektörlerin borçluluk oranları, diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borcunun nispeten düşük seviyelerde gerçekleştiği dikkat çekmektedir. Kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı, 2024 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 96 olarak gerçekleşmiş ve önceki çeyreğe göre azalma göstermiştir.
