Avrupa’nın Doğalgaz Depolarındaki Durum
Gas Infrastructure Europe verilerine göre, Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında doğalgaz depolarında en düşük doluluk oranına sahip ülke yüzde 29,9 ile Fransa olarak kaydedildi. Enerji tüketiminde önemli bir yere sahip olan Fransa’nın gaz depolarındaki doluluk oranı, Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen yüzde 41’lik hedefin altında kalması dikkat çekici bir durum. AB dışındaki ülkelerde ise Ukrayna’daki doğalgaz depolarının doluluk oranı yüzde 9,3, İngiltere’de ise yüzde 25,7 seviyesinde belirlendi. Diğer yandan, Portekiz’in depoları tam doluluk oranıyla öne çıkarken, bu ülkeyi yüzde 88 ile İsveç ve yüzde 69 ile İspanya takip ediyor.
Genel olarak, Avrupa’nın doğalgaz depolarındaki doluluk oranı 10 Şubat itibarıyla yüzde 48,5 seviyesine ulaştı. Bu oran, geçen yılın aynı döneminde yüzde 67 olarak kaydedilmişti. Yılda 400 milyar metreküpten fazla doğalgaz tüketen AB ülkeleri, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’dan doğalgaz alımını durdurmuş ve Rusya ile Ukrayna arasındaki doğalgaz transit anlaşması 31 Aralık 2024’te sona ermişti. Ukrayna yönetimi tarafından 2023 sonu için yayınlanan verilere göre, boru hatları aracılığıyla ülke üzerinden Avrupa’ya taşınan Rus gazı miktarı, geçen yıl 2022’ye kıyasla yüzde 28,4 oranında azalarak 14,6 milyar metreküpe geriledi.
Fiyatlar İki Yılın En Yüksek Seviyesine Yükseldi
Enerji güvenliğini sağlamak amacıyla çeşitli tedbirler alan AB ülkeleri, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatına yönelmiş ve verimlilik konusunda adımlar atmıştı. Avrupa’nın azalan stoklarını yenilemek için daha fazla gaza ihtiyaç duyması ve piyasanın bu yaz daralabileceği endişesiyle depolama seviyeleri dikkatle izleniyor. Yaşanan gelişmeler ve depolardaki doluluk oranına ilişkin oluşturulan panik ortamı nedeniyle, Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF’de işlem gören Mart vadeli kontratlarda doğalgaz fiyatı, 10 Şubat’ta megavatsaat başına 58,75 euro ile son 2 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
“Enerji Krizi Henüz Sona Ermedi”
İtalya’daki Ricerche Industriali ed Energetiche (RIE) kuruluşunda enerji jeopolitiği ve piyasaları alanında araştırmacı olan Francesco Sassi, bu konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, AB’nin arzı güvence altına almak için yeni düzenlemeler ve eşikler belirlediğini, ancak bunun yeterli olup olmadığına dair şüpheler olduğunu belirtti. Sassi, piyasaların o dönemde atılan adımlara güvenmediğini ifade ederek, “AB gaz depolarının mevcut durumu, krizin zirveye ulaştığı 2022’den bu yana uygulanan gaz güvenliği politikalarının başarısızlığının hem en iyi hem de en kötü temsili” dedi. Kış sonunda depoların doldurulması için maliyetli politikalar ve küresel bir koşuşturma yaşanacağını vurgulayan Sassi, “Bu durum, Asya ve Latin Amerika gibi AB’nin komşuları dahil olmak üzere küresel gaz piyasasındaki tüm oyuncuları etkileyebilir. Sonuç olarak, bu senaryo, politika yapıcılar ve uluslararası kurumlar tarafından aylardır ifade edilenin aksine, enerji krizinin henüz sona ermediğine işaret ediyor” şeklinde konuştu.
18 Doğalgaz Depolama Tesisi Var
AB üyesi 27 ülkeden 18’inde doğalgaz depolama tesisi bulunuyor. En yüksek gaz depolama kapasitesi, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da yer alıyor. Almanya’nın doğalgaz depolarının toplam kapasitesi 25,1 milyar metreküp seviyesinde. Bu ülkeyi 20,2 milyar metreküple İtalya, 14,7 milyar metreküple Hollanda, 13,2 milyar metreküple Fransa, 9,8 milyar metreküple Avusturya ve 6,9 milyar metreküple Macaristan izliyor. Ayrıca, Belçika, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, İspanya, Hırvatistan, Polonya ve Romanya gibi ülkelerde de çeşitli miktarda doğalgaz depo kapasitesi bulunuyor. Avrupa’nın toplam doğalgaz depolama kapasitesi ise yaklaşık 113 milyar metreküp seviyesinde seyrediyor.
Kritik Seviye Tabloları Değişti
Öte yandan, Avrupa’daki gaz depolarının doluluk oranını ifade eden çeşitli renklerdeki tablolar da güncellendi. Daha önce “güvenilir” olarak kabul edilen yüzde 71-100 doluluk oranı yeşil, “kayda değer” olarak kabul edilen yüzde 51-70 doluluk oranı sarı ve “tehlikeli” olarak kabul edilen yüzde 50’nin altındaki doluluk oranı kırmızı renkle gösteriliyordu. Ancak bu ayın başında yapılan değişiklikle, yüzde 41-100 doluluk oranı “güvenilir”, yüzde 31-40 “kayda değer”, yüzde 30’un altı ise “tehlikeli” kategorisinde değerlendirilmeye başlandı. Bu adımın, olası paniği önlemek amacıyla atılmış olabileceği düşünülüyor.
