Yeni Düzenlemeler ve Kanun Değişiklikleri
Son dönemlerde, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları doğrultusunda çeşitli düzenlemeler yapılmakta ve bazı kanunlarda önemli değişikliklere gidilmektedir. Bu kapsamda, Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun’da gerçekleştirilen değişiklikler dikkat çekmektedir. Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemelere göre, muayene, bakım, takip ve kontrol faaliyetleriyle ilgili düzenleyici işlemlere veya ürün dışı zorunlu standartlara aykırı davranan gerçek veya tüzel kişilere, 12 bin 20 liradan 482 bin 204 liraya kadar idari para cezası uygulanacaktır. Bu yeni düzenleme, 14 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Ayrıca, TÜBİTAK’ın öğrencilere ve araştırmacılara yönelik desteklerinin devamı için de önemli düzenlemelere gidilmektedir. Bu çerçevede, TÜBİTAK, öğrenim sürecinde ve sonrasında üstün başarı gösteren gençleri izleyerek onların gelişimlerine katkıda bulunmak amacıyla Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun hükümlerine tabi olmaksızın burslar verecektir.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikler de önemli yenilikler içermektedir. Yönetim Kurulu, TÜBİTAK ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler arasında ortaya çıkan ihtilafların hukuki anlaşma veya sözleşme değişikliği ile sonuçlandırılmasında karar vermeye devam edecek; ancak Kanun’da belirtilen tutarlar güncellenecektir. Yönetim Kurulu, maddi veya hukuki nedenlerle kovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yarar bulunmayan dava, icra ve benzeri takiplerden vazgeçmeye, bir hakkın tanınmasına, menfaatin terkinine ve uygun ödemeye karar vermeye yetkili olacaktır. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak ve takvim yılı başından geçerli olacaktır.
TÜBİTAK’a yapılacak her türlü yardım, bağış ve vasiyet, kurum dışına verilecek hizmetler karşılığında alınan paralar, yayım gelirleri ve diğer faaliyet gelirleri, gelir ve kurumlar vergileri ile bu vergiler yerine geçecek diğer vergilerden muaf olacaktır. Ayrıca, kurumun her türlü tesis, bina ve arazisi de bina ve arazi vergilerinden muaf tutulacaktır. Kanundaki “Bilim Kurulu” ibaresi de “Yönetim Kurulu” olarak değiştirilecektir. Proje teşvik ikramiyesi ödemeleri, bir kişinin aynı anda en fazla 2 projede yürütücü, 4 projede araştırmacı olarak görev alması durumunda yapılacak, bu hususlarla ilgili esas ve usuller Yönetim Kurulu tarafından belirlenecektir.
TÜBİTAK personeline ödenecek aylık net ücret, toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personele ödenen ve Yönetim Kurulu tarafından referans olarak belirlenen pozisyona yapılan ödemelerin 2 katını geçmeyecek, kurumda görevlendirilen kişilere yapılacak aylık net ödeme ise toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personele ödenen tutarları aşmayacaktır. Ayrıca, TÜBİTAK’ta görev alacak hakem, izleyici, panelist, kurul ve komite üyeleri ile benzeri kişilere yapılacak net ödeme tutarları da Yönetim Kurulu tarafından belirlenecektir. Yönetim Kurulu, bu ödemelere ilişkin usul ve esasları ve ücretin bir kısmını performansa bağlama yetkisine de sahip olacaktır. Bu düzenlemeler, 5 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Ölçüler ve Ayar Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, Kanun’un “İdari cezalar” başlığı altındaki fiiller haricinde, ölçü ve ölçü aletlerinin muayene, tamir ve ayar işlemlerine ilişkin olarak Kanun’a dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlere aykırı hareket edenlere, 5 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası verilecektir. Bu hüküm, yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
KOSGEB Bütçe Gelirlerindeki Değişiklikler
Teklifle, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu’nda, Başkanlığın bütçe gelirlerinde de değişiklikler yapılmaktadır. Başkanlık bütçesinin gelirleri, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekler, Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile ilgili mevzuata tabi teşekkül, müessese ve bağlı ortaklıkların yıllık ve kurumlar vergisi matrahına esas karlarının binde 1’i oranında ödeyecekleri aidatlar, kamu kurum ve kuruluşlarına ait bankaların yıllık karlarının yüzde 2’si oranında ödeyecekleri aidatlar, dış kaynaklardan sağlanan krediler, Başkanlığa yapılacak bağış ve yardımlar ile Başkanlığın sahip olduğu mal ve haklardan kaynaklanan diğer gelirler olarak belirlenmiştir.
Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu’nun yıllık safi gelirinin yüzde 2’si oranında ödeyeceği aidat ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin yıllık safi gelirinin yüzde 2’si oranında ödeyeceği aidat, Cumhurbaşkanı tarafından 2 katına kadar artırılabilecektir. Bu düzenleme, 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Son olarak, Başkanlık, işletmelere ve girişimcilere yönelik destek politikalarının tasarım süreçlerinde faydalanmak ve sunulan hizmetlerin hızlı, kaliteli, basitleştirilmiş ve düşük maliyetli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden bilgi ve verileri almaya, analiz etmeye ve raporlamaya yetkilidir. Bu hüküm, 9 Ağustos 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
