Şi Cinping’in Kazakistan’daki Açıklamaları
Çin’in Devlet Başkanı Şi Cinping, Kazakistan’ın başkenti Astana’da gerçekleştirilen 2. Çin ve Orta Asya Zirvesi’nde önemli açıklamalarda bulundu. Bu zirve, bölgedeki işbirliğini güçlendirmek ve ekonomik kalkınmayı teşvik etmek amacıyla düzenlendi. Şi, bu yıl içinde Orta Asya’nın beş ülkesinde nüfusun refahını arttırmaya yönelik projelere destek vermek amacıyla 1,5 milyar yuan değerinde hibe sağlamaya hazır olduklarını açıkladı.
Ayrıca, gelecek iki yıl içerisinde Orta Asya ülkelerine mesleki eğitim kursları için toplamda 3 bin kontenjan ayırmayı planladıklarını belirtti. Şi, bu bağlamda Çin’in Orta Asya ile işbirliği mekanizması çerçevesinde, üç ayrı işbirliği merkezi ile bir ticareti kolaylaştırma platformu kurma kararı aldıklarını duyurdu. Bu merkezler şunlardır:
- Çin-Orta Asya Eğitim Değişim İşbirliği Merkezi
- Çin-Orta Asya Yoksulluğu Azaltma İşbirliği Merkezi
- Çin-Orta Asya Çölleşme Kontrolü İşbirliği Merkezi
- Çin-Orta Asya Ticaretin Kolaylaştırılması İşbirliği Platformu
“Sadece eşitlik, adalet, karşılıklı yarar barışını korur”
Şi, dünya genelinde yeni bir çalkantı ve dönüşüm döneminin başladığını vurgulayarak, “Sadece eşitlik, adalet, karşılıklı yarar ve kazan-kazan ilkelerine sarsılmaz bir bağlılık, dünya barışını korumaya ve paylaşılan refahı sağlamaya yardımcı olacaktır” dedi. Ayrıca, Çin’in uluslararası adaleti korumak, hegemonyacılığa ve güç siyasetine karşı çıkmak için Orta Asya ülkeleriyle işbirliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti.
Şi, “Tarihin çarkını geriye döndürmenin imkansız olduğunu her zaman vurguladım, ancak ileriye doğru hareket etmek hayati bir öneme sahiptir. Bölünmüş bir dünya yerine birleşik bir dünya arzuluyoruz. İnsanlık, ortak kader topluluğunun ana akımında gelişmeli, orman kanunlarının egemenliği altında değil” şeklinde konuştu.
Başkan Şi, Orta Doğu’daki artan gerginlikten derin bir endişe duyduğunu ifade ederek, İsrail ve İran’a acilen gerginliği azaltma çağrısı yaptı. İlgili tarafları, durumun daha da kötüleşmesini engellemek için adım atmaya davet eden Şi, Çin’in diğer ülkelerin egemenlik, güvenlik ve toprak bütünlüğüne zarar veren her türlü eyleme karşı olduğunu ve askeri çatışmanın bir çözüm olmadığını savundu. Ayrıca, Çin’in Orta Doğu’da barış ve istikrarın yeniden sağlanmasında yapıcı bir rol oynamak için tüm taraflarla işbirliği yapma taahhüdünü yineledi.
