Donald Trump, başkanlığının ilk saatlerinde birçok önemli kararname imzalayarak dikkatleri üzerine çekti. Beklendiği üzere, Trump, komşu ülkelerle olan ticari ilişkilerde yeni tarifeler uygulama kararı alarak başkanlık görevine başladı. ABD’nin 47. başkanı olarak Trump, ilk gününde küresel ticareti etkileyecek önemli kararlar açıkladı. Daha önce Meksika ve Kanada’ya yönelik olarak yüzde 25 gümrük tarifesi tehdidinde bulunan Trump, bu uygulamanın 1 Şubat itibarıyla hayata geçeceğini açıkladı. Nafta anlaşmasını takip eden ABD-Meksika-Kanada Anlaşması, 1,8 trilyon dolarlık mal ve hizmet ticaretinin serbestliğini sağlıyordu. Trump’ın ilk gününde imzaladığı kararnamelerde, Çin’e yönelik tarifeler yer almasa da, başkan yaptığı açıklamada Çin’in Panama Kanalı üzerindeki etkisi ve fentanil kimyasalları ihracatındaki rolü nedeniyle gümrük tarifesi uygulamayı planladığını belirtti. Ayrıca, sosyal medya uygulaması TikTok’un ABD biriminin satışı için süreyi uzatan Trump, Pekin’in bu durumu engellemesi halinde yeni tarifeler getirebileceğini kaydetti. Trump, ilk gününde attığı imzalarla birlikte verdiği mesajlarla da dikkat çekti. İşte Trump’ın ilk gününde aldığı kararlar ve verdiği mesajlar:
TARİFELER VE EKONOMİ
TikTok konusunda Trump, Adalet Bakanlığına TikTok’u ülke çapında yasaklayan yasanın 75 günlüğüne uygulanmaması talimatını verdi. Oval Ofis’teki ilk imza töreninde birçok başkanlık kararnamesine imza atan Trump, TikTok yasağının ertelenmesi konusundaki kararnamesinde, bu durumun milyonlarca Amerikalı tarafından kullanılan bir iletişim platformunun aniden kapatılmasını önleyeceğini ve ulusal güvenliği koruyan uygun bir yön belirleme fırsatı sunacağını vurguladı.
Tarifeler
Trump, Kanada ve Meksika’ya gümrük vergisi uygulayacağını belirtti. Çin’e yönelik henüz bir tarife açıklamayan Trump, Pekin yönetiminin bir önceki Trump döneminde imzalanan anlaşmaya uyup uymadığını araştıracaklarını ifade etti. Trump’ın küresel tarife açıklamasının ardından sert bir şekilde gerileyen dolar, Kanada ve Meksika tarifeleriyle toparlandı.
Dış Gelir Servisi
Trump, gümrük vergilerini toplamak amacıyla bir Dış Gelir Servisi kuracağını açıkladı ve “Hazinemize yabancı kaynaklardan büyük miktarda para akışı sağlanacak” şeklinde ekledi. Trump, “Diğer ülkeleri zenginleştirmek için vatandaşlarımızı vergilendirmenin yerine, vatandaşlarımızı zenginleştirmek için yabancı ülkelere gümrük vergisi ve vergi uygulayacağız” dedi.
Enflasyonla Mücadele
Trump, konut maliyeti ve arzı, sağlık harcamalarını düşürme ve enerji fiyatlarını artıran iklim politikalarının ortadan kaldırılması gibi konularda acil fiyat düzenlemeleri için ilgili departmanlara talimat verdi.
AFLAR
Trump, seçim kampanyaları sırasında verdiği sözleri tutarak, 6 Ocak Kongre baskını olaylarına karışmakla suçlanan ya da ceza almış yaklaşık 1.600 kişi için af kararnamesi çıkardı.
GÖÇ
Trump, göç politikasında köklü bir değişiklik yaparak, hem yasal hem de yasadışı göçe yeni sınırlar getirecek bir dizi kararname imzaladı.
Sınırda Acil Durum İlanı
Trump, güney sınırında ulusal acil durum ilan etti. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, Trump’ın “sınır güvenliğini sağlamak” amacıyla silahlı kuvvetleri görevlendireceği belirtildi. Trump, “Ülkemize yönelik feci istilayı püskürtmek için güney sınırına asker göndereceğim” dedi. Ayrıca, ABD-Meksika sınırında ilk döneminde başlatılan bir duvarın tamamlanmasını istedi.
Vatandaşlık
Trump, ülkede yasal olarak bulunmayanların yanı sıra turistler, öğrenciler ve çalışma vizesi alanlar gibi geçici olarak bulunanların çocuklarına doğuştan otomatik vatandaşlık verilmesini sona erdirmeyi amaçlayan bir kararname imzaladı.
Sınır Dışı Kararları
Trump, hükümetin “milyonlarca ve milyonlarca suçlu yabancıyı geldikleri yerlere geri gönderme sürecine başlayacağını” ifade etti. Trump’ın Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza ile Gümrük ve Sınır Koruma memurlarına sınır dışı işlemlerini gerçekleştirmeleri için yeni yetkiler vermesi bekleniyor.
İdam Cezası
Beyaz Saray, Adalet Bakanlığı’nın “Amerikalılara zarar veren ve öldüren yasadışı göçmenler” için idam cezası talep edeceğini duyurdu.
Karteller
Trump, MS-13 ve Tren de Aragua çeteleri ile sınırdan uyuşturucu kaçakçılığından sorumlu Meksikalı kartelleri yabancı terör örgütleri olarak tanımlamak için harekete geçti. Üyeleri sınır dışı etmek için 1798 tarihli Yabancı Düşmanlar Yasası’nı kullanacak.
ENERJİ VE İKLİM
Trump, göçmenlik konusundaki eylemlerine benzer bir şekilde, yerli enerji üretimini artırmak ve iklim değişikliğiyle mücadele için tasarlanan Biden dönemine ait politikaları geri almak amacıyla acil durum yetkilerine başvuruyor. Beyaz Saray’ın belgelerinde Trump’ın, “Biden’ın iklim politikalarına son vererek, izinleri kolaylaştırarak” Amerikan enerjisini serbest bırakacağı ifade ediliyor.
- Offshore Enerji Faaliyetleri: Trump, açık denizler ve Alaska dahil olmak üzere daha fazla alanı petrol ve gaz aramalarına açmayı planlıyor. “Sondaj yapacağız, bebeğim, sondaj” diyerek bu konudaki kararlılığını vurguladı.
- Enerji Verimliliği: Trump, banyolar, tuvaletler, çamaşır makineleri, ampuller ve bulaşık makineleri gibi ürünlerin verimliliğini artırmaya yönelik çeşitli kuralları gevşetmeyi planlıyor.
- Rüzgar Enerjisi: Trump yönetimi, Beyaz Saray’ın “doğal manzaralarımızı bozduğunu ve Amerikalı enerji tüketicilerine hizmet etmede başarısız olduğunu” söylediği devasa rüzgar çiftlikleri için alan kiralamayı sonlandıracak.
- Elektrikli Araçlar: Trump, “elektrikli araç zorunluluğu” olarak adlandırdığı uygulamayı, kısmen araçlara yönelik sübvansiyonları sonlandırarak ve benzinle çalışan otomobillerin satışını sınırlayan eyalet emisyon muafiyetlerini sonlandırarak ortadan kaldırmaya yönelik bir emir imzaladı.
- Paris İklim Anlaşması: Trump, ilk döneminde olduğu gibi, ABD’yi 2015 Paris Anlaşması’ndan tekrar çekeceğini açıkladı. Ancak bunun hemen gerçekleşmesi beklenmiyor, çünkü imzacıların Birleşmiş Milletler’e resmi bildirimde bulunmaları ve bu sürecin yürürlüğe girmesi için bir yıl beklemeleri gerekiyor.
- Kaliforniya’da Su Kaynaklarının Yönetimi: Trump yönetimi, Kuzey Kaliforniya’dan güneye, Central Valley ve Güney Kaliforniya’ya daha fazla su yönlendirmek için ilk dönemindeki çalışmaları yeniden başlatmayı hedefliyor. Trump, nesli tükenmekte olan balıkları korumaya yönelik politikaların çiftçileri sudan mahrum bıraktığını ifade etti.
TOPLUMSAL CİNSİYET VE KÜLTÜR
“Sadece iki cinsiyet vardır” ifadesi, Trump’ın kadın ve erkek olmak üzere sadece iki cinsiyetin varlığını ABD’nin “resmi politikası” haline getirerek, kurumların bu tanım ve terimleri uygularken dikkate almalarını gerektireceğini belirtti. Beyaz Saray, bu adımı “biyolojik gerçeklik” olarak tanımladı ve “kadınları radikal cinsiyet ideolojisinden koruyacak” dedi.
Federal Hükümet ve Orduda Çoğulculuk
Kampanya döneminde söz verdiği gibi, Trump, Biden döneminde başlatılan federal hükümetteki çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık çabalarını durdurmak için bir emir imzaladı. Trump, “Hükümetin kamu ve özel yaşamın her alanında ırk ve toplumsal cinsiyet mühendisliği yapma politikasına son vereceğim” dedi. Ordu konusunda ise Trump, “Askerlerimizin görev başındayken radikal siyasi teorilere ve sosyal deneylere maruz kalmalarını engellemek için” bir emir yayınlamayı planlıyor.
SAĞLIK
Aşı Karşıtlarının Görevlerine İadesi: Trump, Kovid-19 aşısı olmayı reddettiği için ordudan ihraç edilen tüm görevlileri tam geri ödeme ile görevlerine iade edeceğini açıkladı.
Dünya Sağlık Örgütü: ABD Başkanı Donald Trump, küresel sağlık kuruluşunun Kovid-19 salgınını ve diğer uluslararası sağlık krizlerini kötü yönettiğini belirterek, ABD’nin Dünya Sağlık Örgütü’nden çıkacağını duyurdu. Trump, örgütün “DSÖ üye ülkelerinin uygunsuz siyasi etkisinden” bağımsız hareket etmekte başarısız olduğunu ve ABD’den Çin gibi diğer büyük ülkelerin sağladığı meblağlarla orantısız olan “haksız yere ağır ödemeler” talep ettiğini söyledi.
Ofise Dönüş: Trump, yürütmedeki tüm departman ve kurum şeflerine evden çalışma seçeneklerini ortadan kaldırmalarını ve çalışanları “mümkün olan en kısa sürede” yüz yüze çalışmaya geri döndürmelerini emretti. Beyaz Saray, günün erken saatlerinde kamu çalışanlarının yalnızca yüzde 6’sının “ofiste çalıştığını” açıkladı.
İstihdam ve Düzenlemelerin Dondurulması: Yönetim, ordu veya göçmenlik uygulaması ve ulusal güvenlikle ilgili olanlar dışında federal çalışanların işe alımını donduracak. Beyaz Saray, federal işgücünün içine gömülmüş işe yaramaz ve fazla maaş alan çoğulculuk aktivistlerinin saldırısına son vermeyi amaçladığını belirtti. Trump ayrıca tüm kurumlara, yeni gelen yönetim tarafından gözden geçirilene kadar herhangi bir yeni yönetmelik yayınlamayı veya yayınlamayı durdurmalarını emretti.
