Gıda Fiyat Endeksi ve Şeker Piyasası Üzerine Değerlendirme
FAO’nun gıda fiyat endeksine baktığımızda, şeker fiyatları Ağustos ayında %4.7 oranında bir düşüş göstererek Ekim 2022’den bu yana en düşük seviyesine ulaşmıştı. Bu gerilemenin ardında, Hindistan ve Tayland’daki yaklaşan şeker kamışı hasadı için üretim tahminlerinin iyileşmesi ile birlikte uluslararası ham petrol fiyatlarındaki düşüşün de etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Ancak, Ağustos ayı sonlarında Brezilya’dan gelen haberler, şeker fiyatlarında ani bir yükselişe neden oldu. Brezilya’nın önemli ekim alanlarındaki yangınların, şeker kamışı tarlaları üzerindeki olumsuz etkilerine dair kaygılar, Ağustos ayının sonlarından itibaren piyasalarda kayda değer artışlara yol açtı. Yangınlar, şeker kamışına zarar verirken, aynı zamanda geçtiğimiz Ekim ayından bu yana yaşanan uzun kuraklık dönemi de Brezilya’daki ürün verimlerini büyük ölçüde düşürdü.
Geçtiğimiz ay meydana gelen yangınların, yaklaşık 450 bin hektar kadar şeker kamışı alanını olumsuz etkilediği belirtiliyor. Mevcut durum göz önüne alındığında, vadeli ham şeker kontratları, 2008’den bu yana son 16 yılın en sert yukarı yönlü hareketlerine sahne olmaktadır. En aktif ham şeker futures’ı New York’ta %3.8 oranında bir artış gösterdi. Şu anda bu hafta neredeyse %16’lık bir kazanç elde etme yolunda ilerliyor ki bu da Ağustos 2008’den bu yana en büyük haftalık artış olarak kaydedilecektir.
ADM Investor Services kıdemli küresel piyasa analisti Mark Bowman, “Brezilya’nın Orta-Güney üretiminin azalan görünümü en önemli temel faktör oldu. Kuru koşullar ve üretimdeki düşüş olasılığı bir süredir biliniyordu ancak son raporlar endişeleri hızlandırdı” şeklinde açıklamalarda bulundu.
Brezilya’da artan yangınların ve ülkedeki kavurucu sıcak hava dalgasının mahsule verdiği zararın boyutu, piyasa fiyatlamalarındaki değişimlerin marketlere yansımasını kaçınılmaz hale getiriyor. Şekerdeki bu ani sıçrama, kahve ve kakao gibi diğer emtia ürünlerinin fiyatlarındaki artışla aynı döneme denk gelmesi, özellikle içecek ve tatlı sektöründe maliyetlerin ve fiyatlamaların daha da sıkıntılı hale gelmesine neden olacağı öngörülüyor.
