Küresel Petrol Piyasasında İran ve ABD’nin Rolü

Küresel Petrol Piyasasında Gelişmeler
Küresel petrol piyasası, son günlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu’daki çatışmalarla ilgili alacağı kararlar üzerine yoğunlaşmış durumda. Amerikan jetleri, İran’ın üç ana nükleer tesisine yönelik bir hava saldırısı gerçekleştirdi. Bu durum, yatırımcıları petrol fiyatlarında beklenen artışa hazırlamaya itti. Brent petrol vadeli işlemleri, İsrail’in gerçekleştirdiği saldırıların ardından dalgalı bir seyir izleyerek haftalık bazda %11 oranında bir artış gösterdi. Ancak, günlük bazda fiyatlar keskin iniş çıkışlar yaşadı.
Pazartesi günü piyasa yeniden açıldığında, Brent fiyatlarının yükselişini sürdürmesi bekleniyor. Bu beklenti, ABD’nin İran’daki Fordow, Natanz ve İsfahan nükleer tesislerini hedef almasının, küresel petrol üretiminin yaklaşık üçte birinin gerçekleştiği bu bölgede önemli jeopolitik riskleri artırmasından kaynaklanıyor. MST Marquee’de enerji analisti olan Saul Kavonic, “Gelişmeler büyük ölçüde İran’ın önümüzdeki saat ve günlerde vereceği tepkiye bağlı. Eğer İran, daha önce tehdit ettiği gibi karşılık verirse, bu durum bizi varil başına 100 dolarlık petrol fiyatlarına doğru yönlendirebilir,” şeklinde konuştu.
Kavonic, İran’ın Irak gibi komşu ülkelerdeki Körfez petrol altyapılarına veya Hürmüz Boğazı’na yönelik saldırılarla karşılık verme olasılığının yüksek olduğunu belirtti. Rabobank stratejisti Joe DeLaura ise, “Piyasa artık netlik arıyor. ABD’nin bu saldırıyla Orta Doğu’ya daha fazla dahil olduğu kesinleşti,” değerlendirmesinde bulundu. DeLaura, ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’nı güvence altına almakla görevlendirileceğini ve bu nedenle petrol fiyatlarının varil başına 80-90 dolar aralığına yükselebileceğini öngördü.
PVM Oil Associates analisti Tamas Varga ise, “Eğer ABD, İsrail’e doğrudan askeri destek sağlarsa ve İran’daki rejimin devrilmesinde aktif bir rol oynarsa, piyasanın ilk tepkisi petrol fiyatlarında bir artış olacaktır,” dedi. Ancak Varga’ya göre, petrolün çatışmanın bir parçası olması beklenmiyor, çünkü bu her iki tarafın da çıkarına hizmet etmiyor.



