Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “Doğum İstatistikleri, 2024” başlıklı bültenini kamuoyuyla paylaştı. Yayımlanan verilere göre, 2024 yılında Türkiye genelinde toplamda 937 bin 559 canlı doğan bebek kaydedildi. Doğan bebeklerin cinsiyet dağılımı ise erkeklerin %51,4 ve kızların %48,6 olduğu şeklindedir. Son on yıl içinde doğan canlı bebek sayısında yüzde 30,6 oranında bir düşüş gözlemlenmiştir.
Toplam doğurganlık hızı, bir kadının doğurganlık döneminde (15-49 yaş arası) ortalama kaç çocuk doğurabileceğini ifade etmektedir. Türkiye’de toplam doğurganlık hızı, 2001 yılında 2,38 çocuk olarak kaydedilirken, 2014 yılından itibaren sürekli bir azalma trendine girmiş ve 2024 yılında 1,48 çocuk seviyesine gerilemiştir. Bu durum, doğurganlık hızının son on yılda sürekli olarak düştüğünü göstermektedir.
Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat), 2023 yılına ait raporunda Türkiye’nin doğurganlık hızının AB ortalamasının üzerinde olduğunu belirtmektedir. AB ülkeleri arasında doğurganlık hızı en yüksek olanlar Bulgaristan, Fransa ve Macaristan iken, en düşük doğurganlığa sahip ülkeler ise Malta, İspanya ve Litvanya olarak sıralanmaktadır.
Yaşa Özel Doğurganlık Hızı
Doğurganlık hızı en yüksek yaş grubu 20-24 olarak belirlenmiştir. Yaşa özel doğurganlık hızı, belirli bir yaş grubundaki kadın başına düşen ortalama canlı doğan çocuk sayısını ifade eder. 2001 yılında en yüksek yaşa özel doğurganlık hızı binde 144 ile 20-24 yaş grubunda iken, 2024 yılında bu oran binde 100 ile 25-29 yaş grubuna kaymıştır. Bu değişim, doğurganlığın kadınların daha ileri yaşlarda gerçekleştiğini göstermektedir.
Eğitim Düzeyinin Etkisi
Annenin eğitim düzeyi yükseldikçe doğurganlık hızı düşüyor. 2024 yılı verilerine göre, okuma yazma bilmeyen veya sadece okuma yazma bilen anneler için toplam doğurganlık hızı 2,65 çocuk olarak tespit edilirken, yükseköğretim mezunu annelerin doğurganlık oranı ise 1,22 çocuk ile en düşük seviyede kalmıştır.
- Doğum hızının en yüksek olduğu iller: Şanlıurfa, Şırnak ve Mardin
- En düşük doğum hızı: Bartın ve Eskişehir (1,12 çocuk)
- Diğer iller: Zonguldak ve Ankara (1,15 çocuk), İzmir (1,17 çocuk)
Annelerin Ortalama Doğum Yaşı
Doğum yapan annelerin ortalama yaşı yıllar içinde artıyor. 2001 yılında doğum yapan annelerin ortalama yaşı 26,7 iken, 2024 yılı itibarıyla bu rakam 29,3 olarak belirlenmiştir. Annelerin ortalama yaşı, 2002 yılından itibaren sürekli bir artış göstermektedir. İlk doğumunu 2024 yılında gerçekleştiren annelerin ortalama yaşı ise 27,3 olarak kaydedilmiştir. 2014 yılında yayımlanmaya başlayan ilk doğum ortalama yaşı, o tarihten itibaren her yıl artış göstermektedir.
Öte yandan, 2024 yılı itibarıyla çoğul doğum sayısı 31 bin 109 olarak kaydedilmiştir. Bu yıl içinde gerçekleşen doğumların %3,3‘ü çoğul doğum olarak gerçekleşirken, bu doğumların %97’si ikiz, %2,9’u üçüz ve %0,1’i dördüz ve daha fazla bebek olarak tespit edilmiştir.
