Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), “Küresel Borç Monitörü” raporunu yayımladı. Bu rapora göre, 2023 yılının ilk yarısında küresel borç tutarı yaklaşık 2,1 trilyon dolar artarak 312 trilyon dolara ulaşmıştır. Ancak bu artış, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 8,4 trilyon dolarlık artışın oldukça altında kalmıştır. Geçen yılın ilk yarısında küresel borç miktarı 302,4 trilyon dolar olarak hesaplanmıştı.
Küresel borçlardaki bu artışın büyük kısmı özellikle Çin ve ABD’deki borçlanmalardan kaynaklanmıştır. Ayrıca Hindistan, Rusya ve İsveç de küresel borçların artışında önemli bir rol oynamıştır. Bununla birlikte, birçok Avrupa ülkesi ve Japonya’da toplam borç tutarında belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir.
Gelişmiş ekonomilerin toplam borcu yılın ikinci çeyreği itibarıyla 210,5 trilyon dolar olarak belirlenirken, gelişmekte olan piyasalardaki borç miktarı 101,3 trilyon dolar olarak tespit edilmiştir. Küresel borcun dağılımına bakıldığında, hane halkına ait borçlar 59,6 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 89,6 trilyon dolara, kamu borçları 91,7 trilyon dolara ve banka gibi finansal şirketlere ait borçlar 70,9 trilyon dolara yükselmiştir.
Küresel borcun gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı genel olarak istikrarlı bir seyir izleyerek yüzde 327-328 civarında kalmıştır. Toplam GSYH’ye oranları dikkate alındığında ise, hane halkına ait borçlar ikinci çeyrek itibarıyla geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 62’den yüzde 60,9’a, finansal olmayan şirketlere ait borçlar yüzde 91,5’ten yüzde 90,6’ya ve finansal sektöre ait borçlar yüzde 78,9’dan yüzde 78,5’e gerilemiştir. Ancak aynı dönemde kamu borçları yüzde 96’dan yüzde 97,6’ya yükselmiştir.
Türkiye özelinde değerlendirildiğinde, borçların GSYH’ye oranları açısından yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla şu değişiklikler gözlemlenmiştir:
- Hane halkına ait borçlar: %12,6’dan %10,2’ye
- Finansal olmayan şirketlere ait borçlar: %55,6’dan %42,8’e
- Kamu borçları: %35,6’dan %29,2’ye
- Finansal sektöre ait borçlar: %21,2’den %16,7’ye
Ayrıca raporda, küresel kamu borcunun mevcut seviyesinin 2030 yılına kadar 92 trilyon dolardan 145 trilyon dolara, ardından 2050 yılına kadar ise 440 trilyon doların üzerine çıkacağı öngörülmektedir.
