ABD Başkanı Donald Trump’ın “kurtuluş günü” olarak adlandırdığı tarihte, birçok ticaret ortağından ithal edilen mallara en az yüzde 10 oranında vergi getireceğini açıklaması, küresel ticaret savaşlarının derinleşmesine ve petrol talebinin kısıtlanacağına dair endişelerin artmasına sebep oldu. Bu durum, küresel petrol fiyatlarını olumsuz yönde etkilemeye devam etti. ABD yönetiminin Çin’den ithal edilen ürünlere yüzde 34 oranında gümrük vergisi getireceğini duyurmasının ardından, Çin’in de ABD’nin tarifelerine karşılık vererek aynı oranda ek tarifeler uygulayacağını açıklaması, Brent petrolün nisan ayının ilk haftasında yüzde 9’a yakın değer kaybetmesine yol açtı.
Nisan’ın ikinci haftasında Trump’ın, Çin’in karşılıklı tarifelere misilleme olarak açıkladığı yüzde 34’lük gümrük vergilerini geri çekmemesi durumunda, ülkeye yüzde 50 ek tarife uygulanacağı yönündeki açıklamaları, talebe dair endişeleri daha da artırarak Brent petrolün 7 Nisan’ı yüzde 2,2’lik düşüşle 64,29 dolardan kapatmasına neden oldu. Böylece Brent petrol, Ağustos 2021’den bu yana ilk kez 65 doların altına düşmüş oldu. Aynı gün Batı Teksas türü (WTI) ham petrol de yüzde 2,1 azalarak 60,80 dolara geriledi.
Çin Ticaret Bakanlığı’nın 8 Nisan’da yaptığı açıklamada, ülkenin ABD gümrük vergisi tehdidine karşı “kararlı tedbirler” alacağını bildirmesi, küresel petrol fiyatlarının değer kaybını sürdürmesine yol açtı. Bunun üzerine ABD yönetiminin, Çin’in misillemesine karşı açıkladığı yüzde 50 ek tarifenin 9 Nisan’da yürürlüğe gireceğini duyurması da fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Aynı gün Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5 düşerek 61,36 dolar seviyesine geriledi ve Mart 2021’den bu yana en düşük kapanışı gerçekleştirdi. WTI da yüzde 4,8 azalarak 57,90 dolara düştü.
Fiyatlar, gün içerisinde ABD ve Çin arasındaki tarifelere yönelik gerginlikler ile Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun kademeli üretim artışı kararına sadık kalacağı beklentileri arasında düşüş göstermeye devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatı uluslararası piyasalarda bugün 59,97 dolara kadar gerileyerek, Şubat 2021’den bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Böylece Donald Trump’ın ABD’de ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından uyguladığı korumacı ticaret politikalarıyla Brent petrol, 20 Ocak’tan bu yana 17 dolardan fazla değer kaybetmiş oldu.
Tarife Kararı Sonrası Petrol Fiyatlarında Düşüş
ABD yönetiminin 2 Nisan’da birçok ticaret ortağından ithal edilen mallara en az yüzde 10 vergi getireceğini açıklaması, küresel ticaret savaşlarının derinleşmesi ve petrol talebinin kısıtlanacağı beklentilerinin artmasına neden oldu. Bu durum, Brent petrolün aynı gün yüzde 1’e yakın değer kaybetmesine yol açtı. Ardından OPEC+ grubunun 3 Nisan’da yaptığı açıklamada kademeli üretim artışı kararına sadık kalacaklarını belirtmeleri, talep daralması ile birlikte arz fazlası endişelerini güçlendirerek fiyatlar üzerinde ek baskı oluşturdu ve Brent petrol aynı gün yüzde 5’ten fazla değer kaybetti. Böylece Brent petrol, Ekim 2023’ten bu yana en büyük günlük kaybını yaşamış, WTI da aynı gün 5,6 değer kaybederek 66,33 dolar seviyesine inmişti.
Bu endişelere ek olarak, Çin’in 4 Nisan’da ABD’den ithal tüm ürünlere yüzde 34 ek gümrük vergisi getireceğini açıklaması, potansiyel bir küresel “ticaret savaşı” riskini artırarak petrol fiyatlarının 63,85 dolara kadar gerilemesine neden oldu. Ağustos 2021’den bu yana ilk kez Brent petrol 65 doların altını gördü. Brent petrol, o günü yüzde 6’ya yakın düşüşle 65,74 dolardan kapatırken, WTI da yüzde 6’dan fazla azalışla 62,10 dolardan tamamladı. Böylece Brent petrol, nisanın ilk haftasında yüzde 9,2 değer kaybederek 65,74 dolara gerilemiş ve Ağustos 2021’den bu yana en düşük haftalık kapanışını gerçekleştirmiş oldu. Sonuç olarak, Trump’ın tarife kararları ve buna yönelik misillemelerle Brent petrol, 2 Nisan’dan bu yana yaklaşık 13 dolar değer kaybetti.
Brent Petrolün Varlık Fiyatı Üzerindeki Etkileri
Norveç merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Rystad Energy’nin Kıdemli Başkan Yardımcısı Jorge Leon, petrol fiyatlarında gün içerisinde aşağı yönlü hareketlerin gözlemlenebileceğini belirtti. Leon, ABD’nin ticaret ortaklarının misilleme önlemlerini değerlendirdiğini ifade ederek, “İlerleyen günlerde petrol fiyatlarının dalgalı bir seyir izlemesi bekleniyor; çünkü gümrük tarifeleri yürürlüğe girerken ABD’nin ticaret ortakları misilleme önlemlerini değerlendiriyor.” dedi. Olası bir son dakika ticaret anlaşmasının fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceğine de dikkat çeken Leon, “Bugün fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı görmemiz muhtemel. Brent’in 60 doların altına düşmesi beni şaşırtmaz.” değerlendirmesinde bulundu.
