ABD tarafından farklı düzeylerde yaptırımlara maruz kalan İran, Rusya ve Çin, Cuma günü Pekin’de gerçekleştirdikleri toplantının ardından ortak bir açıklama yaparak tek taraflı yaptırımların sona ermesi ve İran’ın nükleer faaliyetleriyle ilgili müzakerelerin yeniden başlatılması çağrısında bulundular. Bu üç ülke, geçmişte Obama döneminde yürürlüğe giren ve İran’ın nükleer eylemlerini sınırlayan anlaşmada önemli bir rol üstlenmişlerdi.
2018 yılında Donald Trump’ın, İran ile yapılan nükleer anlaşmadan geri çekilmesi, bu süreçte önemli bir kırılma noktası oldu. Tahran yönetimi, nükleer araştırmalarının sivil amaçlarla yürütüldüğünü savunsa da, ABD’nin İran’ın istediği takdirde bu çalışmaları askeri alana kaydırabileceği yönündeki endişeleri devam etti. Görüşmelerin kesilmesiyle birlikte, İran’ın silah yapımında kullanılabilecek seviyede uranyum stoklarını artırdığı ve Washington’un yaptırımları daha da sıkılaştırdığı gözlemlendi.
Bu bağlamda, Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Ma Zhaoxu, Rus Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabakov ve İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi’nin katılımıyla önemli bir toplantı düzenledi. Toplantı sonrası bir açıklama yapan Ma, “Karşılıklı saygı temelinde siyasi ve diplomatik katılım ile diyalog, kabul edilebilir tek pratik seçenektir” ifadelerini kullandı.
Geçtiğimiz hafta Trump, İran ile yeni bir nükleer anlaşma yapılması konusunda istekli olduğunu belirtirken, İslam Cumhuriyeti için tek alternatifin askeri eylem olduğunu yineledi. Pekin’deki bu buluşma, Orta Doğu ve Ukrayna’da devam eden savaşların enerji fiyatları ve küresel ekonomi üzerindeki tehdit oluşturduğu bir dönemde, İran’ın nükleer araştırmalarının yeni bir krize yol açmaması adına bir çaba olarak değerlendiriliyor.
