Ticaret Politikası Gelişmeleri
20 OCAK: Beyaz Saray, “Önce Amerika Ticaret Politikası Genelgesi”ni yayımlayarak, ticaret politikası önceliklerinin ana hatlarını belirledi. Ayrıca, federal kurumlara haksız ticaret uygulamalarını inceleme talimatı verdi ve bu incelemelerin 1 Nisan’a kadar tamamlanması gerektiğini duyurdu.
1 ŞUBAT: ABD Başkanı Donald Trump, fentanil ve göçmen sorunlarını gerekçe göstererek, Kanada ve Meksika’dan ithal edilen mallara yüzde 25, Çin’den yapılan ithalata ise yüzde 10 oranında ek gümrük vergisi getiren bir kararname imzaladı. Kanada’dan ithal edilen enerji kaynaklarına daha düşük, yüzde 10’luk bir tarife uygulanacağı belirtilirken, bu tarifelerin 4 Şubat’ta yürürlüğe gireceği bildirildi. Kararnamede, ülkelerin misilleme yapması durumunda tarifelerin artırılabileceği ifade edildi.
3 ŞUBAT: ABD Başkanı Trump, Meksika’nın sınır güvenliğini artırması karşılığında bu ülkeye getirilen yüzde 25’lik gümrük vergisini 1 ay süreyle durdurduğunu açıkladı. Aynı zamanda, Kanada’ya yönelik gümrük vergilerinin de sınır güvenliğini artırmaya yönelik önlemlere bağlı olarak 30 gün süreyle askıya alınacağını duyurdu.
4 ŞUBAT: ABD’nin, 1 Şubat’ta açıkladığı Çin’den ithal edilen ürünlere yönelik yüzde 10 oranındaki gümrük vergisi yürürlüğe girdi.
10 ŞUBAT: Başkan Trump, çelik ve alüminyum ithalatına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanmasına yönelik kararnameleri imzaladı. ABD’nin tüm ülkelerden yaptığı çelik ve alüminyum ithalatına istisnasız uygulanacak tarifelerin 12 Mart’ta yürürlüğe gireceği bildirildi.
13 ŞUBAT: Trump, karşılıklılık esasına dayalı gümrük vergileri uygulama planının detaylarını içeren bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Ticarette adalet sağlamak amacıyla karşılıklı tarifelerin uygulanacağına dikkat çeken Trump, “Ülkeler ABD’ye ne uygularsa, biz de onlara aynı şekilde uygulayacağız.” dedi. Ayrıca, KDV’nin bir tarife olarak değerlendirileceğini ve ülkeler tarafından sağlanan sübvansiyonlara da bakılacağını belirtti.
21 ŞUBAT: Trump, Amerikan şirketlerine uygulanan dijital hizmet vergileri gibi yabancı hükümetler tarafından getirilen vergilere yanıt olarak tarifeler dahil olmak üzere karşılık verici adımların değerlendirilmesi için bir kararname imzaladı. Ayrıca, Çin’in ABD’nin teknoloji, kritik altyapı, sağlık, tarım, enerji, ham madde ve diğer stratejik sektörlerine yatırım yapmasını kısıtlamaya yönelik bir karar da alındı.
25 ŞUBAT: Trump, Ticaret Bakanlığına bakır ithalatına yönelik bir soruşturma başlatma talimatı veren bir kararname imzaladı.
1 MART: Ticaret Bakanlığına, kereste ithalatının ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturup oluşturmadığını araştırması için bir kararname imzaladı.
4 MART: ABD’nin Kanada ve Meksika’dan ithal edilen mallara yönelik bir ay süreyle askıya alınan yüzde 25’lik gümrük vergileri yürürlüğe girdi. Ayrıca, Çin’e yönelik mevcut tarifelere ek olarak yüzde 10 gümrük vergisi getiren kararnamede yapılan değişiklikle bu ülkeye yönelik ek tarife oranı yüzde 20’ye çıkarıldı.
6 MART: Trump, Meksika ve Kanada’ya yönelik tarifelerde ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) ile uyumlu malların 2 Nisan’a kadar muaf tutulmasını öngören düzenlemeleri imzaladı. Bu düzenlemeyle, USMCA gerekliliklerini karşılayan otomobiller tarifelerden muaf tutulurken, Kanada menşeli potasa (çiftçilerin kullandığı gübre) uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 10’a düşürüldü.
12 MART: Trump’ın 10 Şubat’ta açıkladığı çelik ve alüminyum ithalatına yönelik yüzde 25 oranındaki tarife yürürlüğe girdi.
25 MART: Trump, Venezuela’dan petrol veya gaz satın alan ülkelere 2 Nisan’dan itibaren yüzde 25 tarife getirileceğini bildirdi. Venezuela’nın ABD’ye on binlerce suçluyu gizlice gönderdiğini öne süren Trump, bu durumun yanı sıra birçok nedenden dolayı Venezuela’ya “ikincil tarife” uygulamasının başlatılacağını duyurdu.
26 MART: Trump, ithal otomobil ve hafif ticari araçlar ile temel otomobil parçalarına yüzde 25 gümrük vergisi uygulanmasına yönelik bir kararname imzaladı.
2 NİSAN: Trump, ABD’nin ticaret partnerlerine karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin uygulanmasını öngören bir kararname imzaladı. Temel tarife oranının yüzde 10 olacağını belirten Trump, ülkelerin uyguladığı tarifeleri ve tarife dışı engelleri hesaba katarak, ülkeye göre değişen gümrük vergisi oranlarını paylaştı. Bu kapsamda, tüm ülkelere getirilen yüzde 10 oranındaki temel gümrük vergisinin 5 Nisan’da, ülkelere özel olarak belirlenen daha yüksek oranlı ek tarifelerin ise 9 Nisan’da yürürlüğe gireceği bildirildi.
3 NİSAN: Trump yönetiminin ithal otomobil ve hafif ticari araçlar ile temel otomobil parçalarına getirdiği yüzde 25’lik gümrük vergisi yürürlüğe girdi.
5 NİSAN: ABD’nin ticaret partnerlerine getirdiği yüzde 10’luk temel tarife oranı yürürlüğe girdi.
8 NİSAN: Karşılıklılık esasına dayalı tarifelere misilleme olarak ABD’den ithal edilen ürünlere yönelik yüzde 34 oranında tarife açıklayan Çin’e uygulanacak tarife oranında düzenlemeye gidildi. Bu kapsamda, 9 Nisan’dan itibaren geçerli olmak üzere Çin’e yüzde 50 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağı bildirildi.
9 NİSAN: Trump yönetiminin 2 Nisan’da duyurduğu, ABD’nin ticaret partnerlerinin uyguladığı tarifeler ve tarife dışı engeller hesaba katılarak belirlenen ek tarifeler yürürlüğe girdi. Karşılıklılık esasına dayalı ek tarifelerin yürürlüğe girmesinin ardından, Trump, Çin hariç diğer ticaret ortakları için ek tarifelerin 90 gün süreyle durdurulduğunu duyurdu. Trump, Çin’e uygulanan tarifeyi ise yüzde 125’e çıkardığını açıkladı. Böylece, ABD’nin Çin’e uyguladığı toplam tarife oranı, fentanil krizi nedeniyle uygulanan yüzde 20’lik gümrük vergisi oranı da dahil edildiğinde yüzde 145’e ulaştı.
11 NİSAN: ABD yönetimi, karşılıklı tarife uygulamalarına ilişkin düzenlemeler kapsamında akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve çipler gibi bazı teknoloji ürünlerini ek gümrük vergilerinden muaf tuttu. ABD İç Güvenlik Bakanlığı’na bağlı Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu tarafından yayımlanan düzenlemeye göre, bilgisayarlar, akıllı telefonlar, çipler ve çip üretiminde kullanılan makineler ek tarifelerden muaf tutulacak teknoloji ürünleri arasında yer aldı.
14 NİSAN: ABD yönetimi, ithal ilaçlar ile yarı iletkenler ve yarı iletken üretim ekipmanlarının ulusal güvenliğe etkilerini incelemek üzere iki ayrı soruşturma başlattı.
15 NİSAN: Başkan Trump, kritik mineraller, nadir toprak elementleri, işlenmiş kritik mineraller ve bunlardan türetilen ürünlerin ithalatının ulusal güvenlik açısından oluşturduğu riskleri araştırmak üzere bir kararname imzaladı.
17 NİSAN: ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Çin merkezli gemi sahipleri ve Çin yapımı gemilerin işletmecilerinden net tonaj ya da konteyner sayısına göre ücret alınmasına yönelik planını açıkladı. Açıklamada, yeni önlemlerin iki aşamada hayata geçirileceği ve ilk 180 gün boyunca herhangi bir ücret uygulanmayacağı belirtildi. Bu sürenin sonunda, Çin merkezli gemi sahipleri ve işletmecilerine ABD seferi başına net tonaja göre ve Çin yapımı gemilerin işletmecilerinden de net tonaj veya konteyner bazında ücretler alınacağı ifade edildi.
22 NİSAN: ABD yönetimi, orta ve ağır vasıta kamyonları, yedek parça ve türev ürünlerinin ithalatının ulusal güvenliğe etkilerini incelemek üzere de bir soruşturma başlattı.
