AA’nın Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, Vergi Denetim Kurulu (VDK) tarafından oluşturulan Risk Analiz Merkezi, 2024 yılı hesap dönemine yönelik kapsamlı bir analiz çalışması gerçekleştirmiştir. Bu analizde, çok çeşitli vergisel risk unsurları göz önünde bulundurularak, yaklaşık 500 bin mükellef titizlikle taramadan geçirilmiştir.
Yapılan bu çalışma sonucunda, yaklaşık 40 bin mükellef riskli grupta yer aldığı tespit edilmiştir. Riskli olarak değerlendirilen bu mükelleflerin yıllık ticaret hacminin yaklaşık 2,9 trilyon lira olduğu belirlenmiştir. Bu rakam, ülke ekonomisi açısından önemli bir büyüklük teşkil etmektedir.
Mükelleflerin risk puanları ve gönüllü uyum düzeyleri dikkate alınarak, uygulanacak denetim türleri çeşitlendirilecektir. Buna göre:
- Yüksek riskli mükelleflerde: “aramalı inceleme” gibi daha kapsamlı denetim yöntemleri devreye alınacaktır.
- Daha düşük riskli mükelleflerde: izaha davet, sınırlı inceleme veya gönüllü uyum gibi esnek yaklaşımlar benimsenerek, süreç daha yumuşak bir şekilde yönetilecektir.
Ayrıca, bu yıl ilk kez uygulamaya konulan Beyanname Gözetim Programı, riskli ancak gönüllü uyum potansiyeli taşıyan mükellefleri hedef almaktadır. Bu program sayesinde, mükelleflerle beyan öncesi temasa geçilerek, risk durumları hakkında bilgilendirme yapılmakta ve mükelleflerin beyanlarını daha dikkatli vermeleri teşvik edilmektedir.
Belirlenen mükellef gruplarına özel olarak müfettiş atamaları yapılacak ve gözetim süreci sahada da etkin bir şekilde yürütülecektir. Bu uygulama ile müfettiş-mükellef teması güçlendirilerek, denetim öncesinde bilinçlendirme sağlanması hedeflenmektedir. Beyan sonrası yapılan değerlendirmeler ve müfettişler tarafından alınan geri bildirimler doğrultusunda riskli görülen gruplar yeniden gözden geçirilecektir. Gerekli uyumu gösteren ve başka bir risk taşımayan mükellefler bu kapsamdan çıkarılarak, denetim kaynaklarının daha etkin kullanılmasının önü açılacaktır.
Böylece, sınırlı denetim kapasitesi daha doğru hedeflere yönlendirilecek, hem vergiye gönüllü uyum artırılacak hem de vergi denetiminde etkinlik güçlendirilecektir. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmalarının hem sahada hem de masada yeni yöntem ve tekniklerle kararlılıkla sürdürüldüğünü vurgulayarak şunları ifade etti:
“Amacımız, ileri analiz teknikleri, saha denetimleri ve izaha davet mekanizmasıyla vergiye gönüllü uyumu artırmak. Tüm mükelleflerimizi, Maliye kapılarını çalmadan bu vergide gönüllü uyum sürecine dahil olmaya davet ediyorum. Riskli görülen ve ileride yüksek cezai müeyyidelerle karşılaşmak istemeyen mükelleflerimizi, izaha bekliyoruz.”
