Fatih Birol’dan Küresel Enerji Dönüşümü Değerlendirmesi
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi’nin (IICEC) “Ekonomik Büyüme ve Enerji: Geleceğin Ekonomisini Şekillendirmek” temasıyla düzenlediği konferansta, dünya genelindeki enerji sektöründeki köklü değişimleri değerlendirdi. Birol, Orta Doğu’daki gerginliklere rağmen petrol fiyatlarının 70 dolar civarında seyrettiğine dikkat çekerek, geçmişte benzer durumlarda 3 haneli petrol fiyatlarının görüldüğünü hatırlattı.
Birol, bu durumun talepteki büyümenin geçmişteki kadar güçlü olmayışından kaynaklandığını ifade ederek, “15 ay önce Uluslararası Enerji Ajansı olarak, ‘2024’te dünya petrol talebi geçmiştekinin aksine en fazla 1 milyon varil büyüyebilir’ dedik. Bu, geçmiştekilere göre son derece düşük bir rakam. Herkes şaşırdı” şeklinde konuştu.
Gelecekte elektrik fiyatlarının enerji sektöründe belirleyici bir rol oynayacağını vurgulayan Birol, “Benim ‘American quartet’ dediğim, ABD, Kanada, Brezilya ve Guyana’dan çok fazla petrol üretimi geliyor. Hızla artan petrol üretimi, bu 4 ülkeden gelen petrol artışı, dünya genelindeki toplam petrol talebindeki artıştan daha fazla. Bu nedenle, tahmin ettiğimiz gibi, şu anda petrol fiyatları 70 dolar civarında. Önümüzdeki yıl büyük politik sürprizler olmazsa, petrol piyasalarının rahat bir pazar olacağını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
Doğalgaz fiyatlarının Türkiye için kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Birol, “2025 sonu itibarıyla dünyada büyük oranda yeni sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatı olacak ve bu durum 2026-2027 yıllarında da devam edecek. Özellikle ABD ve Katar’dan gelecek olan bu yeni arz, 2,5-3 yılda sağlanacak LNG miktarı, 40 yılda gelen LNG miktarının neredeyse yarısına eşit. Bu durum, satışçıların güçlü olduğu doğalgaz piyasalarını, alıcıların güçlü olduğu piyasalara dönüştürecek. Bu da doğalgaz fiyatlarında aşağı yönlü bir baskı oluşturacak. Türkiye gibi enerji ithalatının cari açıkta önemli rol oynadığı ülkeler için bu, olumlu ve önemli bir gelişme” şeklinde konuştu.
Dünya Elektrik Talebinin Geleceği
Petrol ve doğalgazın enerji piyasasındaki baskın rolüne dikkat çeken Birol, bu durumun uzun yıllar boyunca devam edeceğini belirtti. Elektrik kullanımındaki hızlı büyümeye de değinen Birol, “Son 10 yıl içinde dünya enerji talebi büyüme kaydetti. Ancak dünya elektrik talebi, dünya enerji talebinin iki katı kadar büyüdü. Önümüzdeki 10 yıl içinde konservatif bir bakış açısıyla bile bakarsak, dünya elektrik talebinin, dünya enerji talebinden 6 kat daha fazla büyüyeceğini öngörüyoruz. Elektrik kullanımı hızla artıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Küresel enerji sektöründeki dönüşümle ilgili Birol, “Bu dönüşümün çevre politikalarıyla çok az ilişkisi var. Asıl neden sanayi politikaları ve arz güvenliği politikalarıdır. Çevre politikaları bazen bu dönüşümle uyumlu olurken, bazen de aksi yönde etkiler yaratabiliyor. İklim değişikliğine olan ilginin azalması bu dönüşümü durdurmaz, çünkü sanayinin ilerlemesi için bu yöndeki gelişmeler kaçınılmazdır” ifadelerini kullandı.
