Hollanda’nın Yeni İhracat Kontrol Tedbirleri: Çip Üretim Ekipmanları Üzerine Kısıtlamalar
Yeni İhracat Kontrol Tedbirleri
Hollanda hükümeti, gelişmiş yarı iletken üretim ekipmanları için 1 Eylül 2023 tarihinden bu yana yürürlükte olan ulusal ihracat kontrol tedbirlerini genişletti. Bugün resmi gazetede yayımlanan ek kısıtlamalar, yarından itibaren geçerli olacak ve bu tarihten itibaren daha fazla türde çip üretim ekipmanının ihracatının izne tabi olacağı bildirildi.
Buna göre, Avrupa Birliği (AB) dışına çip makinesi gönderen firmaların, önceden hükümetten ihracat lisansı alması zorunlu hale geldi.
Ulusal Güvenlik Vurgusu
Açıklamada, çip üretim makinelerinin, ileri askeri teknolojilerin geliştirilmesinde kritik bir rol oynadığına dikkat çekildi. Kontrolsüz ihracatın, Hollanda’nın güvenlik çıkarlarını tehdit edebileceği ifade edildi. Dış Ticaret ve Kalkınma İşbirliği Bakanı Reinette Klever, konuyla ilgili olarak X hesabında yaptığı paylaşımda, yeni çip makinelerinin gelişmiş askeri araçların üretiminde kullanıldığına vurgu yaparak, “Ulusal güvenliğimiz nedeniyle bu makineler sadece lisansla ihraç edilebiliyor. Bakanlar Kurulu, bu makinelerin kimin eline geçeceğini bu şekilde kontrol altında tutuyor. Eski makineler bile artık son derece sofistike çipler üretebiliyor. Bu nedenle hükümet, listeyi genişletiyor. Bundan böyle eski çip makineleri için de ihracat lisansı alınması gerekecek.” ifadelerini kullandı.
ASML’nin Açıklamaları
Çip üretim ekipmanları imalatında dünyada önemli bir yere sahip olan Hollanda merkezli ASML, hükümetin uyguladığı kısıtlama politikası hakkında yaptığı açıklamada, bu durumun şirketin mali durumu ve uzun vadeli politikalarında önemli bir değişikliğe yol açmayacağını belirtti.
Çin ve Rusya’ya Etkisi
Kamu yayıncısı NOS’un haberine göre, Avrupa ve ABD, ASML gibi üreticilerin gelişmiş çiplerinin Çin’in eline geçmesi durumunda ekonomik ve askeri üstünlük kaybı yaşama endişesi taşımaktadır. Haberde, Hollanda’dan çip makinesi ithal eden Çinli şirketlerin, hem Avrupalı rakiplerinden daha ileri gitmelerinin hem de süper bilgisayarlar ve yapay zeka destekli silahlarla stratejik bir avantaj elde etmelerinin mümkün olduğu vurgulandı.
Trouw gazetesinin yaptığı bir araştırma, Rusya’nın silah üretiminde kullandığı mikroçiplerin, Hollandalı çip makinesi üreticisi ASML’nin eski makineleriyle üretildiğini ortaya koydu. Haberde, Rus silah şirketlerinin bu makineler için gerekli yedek parçaları çoğunlukla Çin’deki aracılar aracılığıyla temin ettiği bilgisi verildi. Ayrıca, Hollanda basınında, ülkedeki firmalardan gönderilen mikroçip makinelerinin yaptırımları aşmak amacıyla topluca Rusya’ya gittiği iddiaları yer aldı.
