Trump’ın Orta Doğu Turu: Tarihi Anlaşmalar ve Ziyaretler
Eski ABD Başkanı Donald Trump, 13-16 Mayıs tarihleri arasında dünyanın dikkatini çeken bir Orta Doğu turuna çıktı. Bu tur kapsamında sırasıyla Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni (BAE) ziyaret etti. İş dünyasından siyasete adım atan Trump, bu ziyaretinde özellikle yatırım, silah ve savunma anlaşmalarının ön planda olduğu bir gündemle hareket etti. Ziyaretinin ardından Trump, ülkesine yaklaşık 3,2 trilyon dolar değerindeki anlaşmalarla döndü.
Katar’ın başkenti Doha’da Hamas ve İsrail arasında Gazze’de ateşkes ve karşılıklı esir takası müzakereleri sürerken, Trump’ın bölge ziyaretine rağmen henüz olumlu bir gelişme yaşanmadı. Ziyareti boyunca, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilen Rusya-Ukrayna barış müzakerelerine ilişkin vereceği mesajlar ve Türkiye’yi ziyaret etme olasılığı büyük bir merakla takip edildi. Trump, Rusya-Ukrayna savaşının sona ermesi için çaba gösterdiklerini ve en kısa sürede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir araya geleceğini vurguladı.
Suudi Arabistan’dan 600 Milyar Dolarlık Anlaşmalar
Trump, Orta Doğu turunun ilk durağı olarak Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’a ulaştı. Burada Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman (MBS) tarafından karşılanan Trump, ziyareti süresince Bin Selman’dan övgüyle bahsetti ve iki ülke arasındaki ilişkilerin “harika” olduğunu ifade etti. Riyad’da, ABD’nin Suriye’ye yönelik yaptırımlarını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Bin Selman’ın talebiyle kaldıracağını belirten Trump, Suriye’nin yeni Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile yüz yüze görüşme gerçekleştirdi. Bu görüşmeye Erdoğan’ın telefonla katılması dikkat çekti. Trump, Şara hakkında “Genç, karizmatik, güçlü birisi ve öyle olması gerekiyor, zorlu bir geçmişi var, savaşçı” açıklamasını yaptı.
Trump’ın Suudi Arabistan ziyareti sırasında iki ülke arasında silah alımı, enerji işbirliği ve Suudi ordusunun eğitimi gibi konularda toplamda yaklaşık 600 milyar dolar değerinde anlaşmalar imzalandı. Ancak Riyad’ın nükleer programına ilişkin herhangi bir açıklama ya da gelişme yaşanmadı.
Katar’dan 10 Milyar Dolar Yatırım
Trump, Orta Doğu turunun ikinci durağı olan Katar’da ise iki ülke arasında toplamda 1,2 trilyon dolarlık yatırım anlaşması imzalandı. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, savunma, havacılık ve enerji gibi birçok alanda imzalanan anlaşmaların, Trump’ın iki ülke arasındaki savunma yatırımlarını hızlandırma niyetine işaret ettiği belirtildi. Trump, Katar’ın ABD’den 42 milyar dolarlık askeri alım yapacağını ve Katar’daki Amerikan hava üssü el-Udeyd’i geliştirmek için 10 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı.
Buna ek olarak, ABD ile Katar arasında, Katar Havayolları’na Boeing ve GE Aerospace motorlarının satışını da içeren toplam değeri 243,5 milyar doları aşan anlaşmalar imzalandı. Katar, Trump’a yaklaşık 400 milyon dolar değerinde Amerikan basını tarafından “uçan saray” olarak nitelendirilen bir Boeing 747-8 uçağı hediye etti.
BAE’den Rekor Anlaşmalar
Trump’ın Orta Doğu turundaki son durağı Birleşik Arap Emirlikleri oldu. BAE Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan tarafından diğer duraklarda olduğu gibi büyük bir törenle karşılanan Trump, buradan da yaklaşık 1,4 trilyon dolar değerinde anlaşmalarla döndü. BAE ve ABD arasında, savunma sanayi, enerji ve yapay zeka gibi birçok alanı kapsayan ve 10 yıllık süre zarfında 1,4 trilyon dolar değerinde yatırım taahhüdü içeren anlaşmalar imzalandı. Trump, BAE’den ayrılarak ABD’ye doğru yola çıktı.
