Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulan yeni ekonomi paketi, vergi sisteminde adaletin ve etkinliğin artırılmasını, kayıt dışılıkla mücadelenin güçlendirilmesini, indirim ve istisnaların azaltılmasını ve hukuki belirliliğin sağlanmasını hedefliyor. Önemli bir nokta olarak, bu teklifte vatandaşa ek bir yük getiren düzenlemelere yer verilmemiştir.
Alınan bilgilere göre, bu vergi paketinin hazırlanmasında ilgili tarafların görüşleri dikkate alınarak titiz bir çalışma yapılmıştır. Kayıt dışılığın önlenmesini amaçlayan bu paket, vergide etkinliği, adaleti ve verimliliği artıracak düzenlemeleri içermektedir.
Yatırım Teşvikleri ve Kurumlar Vergisi Düzenlemeleri
Paketle birlikte vergi güvenliğinin önceliklendirilmesi ve sınırsız bir şekilde uygulanan istisnaların daraltılması öngörülmektedir. Kurumlar vergisi uygulamasında, yatırım teşvik belgesinden yararlanma sürelerine ilişkin herhangi bir kısıtlama olmamakla birlikte, mükellefler bu yatırımlardan elde ettikleri kazançlar için uzun süre indirimli kurumlar vergisi avantajından yararlanmaya devam edebilecekler.
Teklif, yeni alınacak yatırım teşvik belgelerinde indirim hakkının en fazla 10 yıl ile sınırlandırılmasını öngörmektedir. Ayrıca, tüm yatırımlar için kurumlar vergisi oranının yüzde 60 indirimli uygulanabilmesi mümkün kılınacak ve yatırımlara katkı oranının üst sınırı yüzde 50 olarak belirlenmiştir. Ancak, proje bazlı yatırımlar bu sınırlamalara tabi olmayacak ve mevcut uygulamalar devam edecektir.
AR-GE Personeli Ücretleri İçin Vergi İstisnası
Araştırma, geliştirme ve teknoloji yatırımlarını desteklemek amacıyla AR-GE, tasarım ve destek personeline yönelik gelir ve damga vergisi istisna ve teşviklerinde yeni düzenlemeler yapılacaktır. Teknoloji geliştirme bölgeleri, AR-GE merkezleri ve araştırma altyapılarında görev yapan personelin ücretleri, brüt asgari ücretin 40 katı ile sınırlandırılacaktır.
Bu alanlarda çalışan personele ödenen ücretler vergi istisnasına tabi tutulup işverene teşvik olarak bırakılmasına rağmen, bu uygulamanın suiistimal edildiği gözlemlenmiştir. Teklifin, teşvik ve istisnaların AR-GE ve inovasyon ikliminde faaliyet gösteren çalışanlar ve firmalara daha dengeli bir şekilde dağıtılmasını sağlaması beklenmektedir.
Elektronik Yoklama Sistemi ve İmzaların Düzenlenmesi
Elektronik Yoklama Sistemi’nde yoklama fişinin, koordinat bazlı konum bilgisini ve yoklama yapılan yere ilişkin fotoğrafları içerecek şekilde elektronik ortamda düzenlendiği durumlarda, yetkili kişinin yoklama esnasında bulunmaması veya imzadan çekinmeleri halinde, bu fişte polis, jandarma, muhtar veya ihtiyar meclisi üyelerinin imzasının aranması zorunluluğu kaldırılacaktır.
Akaryakıt ve LPG Ürünleri İthalatında Vergi Düzenlemesi
Mevcut uygulamada akaryakıt, LPG ve bunların türevlerinin ithalatında değil, ithalatçıları tarafından yurt içinde tesliminde ÖTV hesaplanmaktadır. Yurt içi imalatçıların bu ürünleri tesliminde ise hem ÖTV hem de KDV hesaplanması ilk teslimde gerçekleşmektedir. Teklife göre, imalatçılarla ithalatçıların teslimleri arasındaki KDV farklılığı giderilecek ve kayıt dışılığın önlenmesine katkı sağlanacaktır.
Teminat karşılığı ithal edilen akaryakıt ve LPG ürünlerinin teminat tutarının hesaplanmasına esas ÖTV tutarı da KDV matrahına dahil edilecektir. Bu düzenleme ile, ithal edilen ancak KDV’si ödenmeyen ÖTV tutarının, yurt içindeki teslimler sırasında usulsüz yöntemlerle KDV matrahının dışına çıkarılması engellenecektir. Ayrıca, kayıt dışılıkla mücadele kapsamında LPG sektöründe de herhangi bir dağıtıcıdan alınan toptan LPG’nin başka bir dağıtıcıya satışı yasaklanacaktır.
Serbest Bölgeler İçin Yeni Düzenlemeler
İhracatın desteklenmesi ve mükelleflerin uluslararası pazarlarda rekabet avantajı sağlamalarını teşvik etmek amacıyla, serbest bölgede üretim faaliyetinde bulunanların serbest bölge içine veya diğer serbest bölgelerde faaliyette bulunanlara satışlarından elde ettikleri kazançlar da gelir ve kurumlar vergisi istisnası kapsamına alınacaktır. Ancak, serbest bölgelerden yurt içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlardan vergi alınmaya devam edilecektir.
Binek Otomobillerin Vergilendirilmesinde ÖTV Matrahlarının Güncellenmesi
Mevcut durumda akaryakıtla çalışan binek otomobillerin vergilendirilmesinde motor silindir hacmi ve matrah gibi iki temel kriter kullanılmaktadır. Ancak zamanla araçların değerlerindeki hızlı artış nedeniyle, uygulanan matrahlar yetersiz kalmıştır. Vergi oranları yüzde 45 ila yüzde 220 arasında değişmesine rağmen, matrah güncellemesine ilişkin yetkinin sonuna gelinmesi nedeniyle, yerli ve yabancı ayrımı olmaksızın tüm araçlar fiilen yüzde 80, yüzde 150 ve yüzde 220 oranında vergilendirilmektedir.
Teklif ile birlikte, akaryakıtla çalışan binek otomobillerde uygulanan ÖTV matrahları, piyasa koşullarındaki fiyatları etkilemeyecek ve güncel ÖTV oranlarına uygun bir şekilde yeniden belirlenecektir.
