Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Para Politikası ve Likidite Yönetimi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), para politikası metinlerinde sistemdeki likidite fazlasının kararlılıkla sterilize edileceğini vurgularken, Ağustos ayının ikinci yarısında gözlemlenen likidite fazlası durumunun, Eylül ayı başı itibariyle sona erdiği gözlemlenmiştir. TCMB’nin verilerine göre, net fonlama miktarı 45,1 milyar TL’ye yükselerek yeniden pozitif bir seviyeye geri dönmüştür. Bu durum, sistemin likidite fazlasından likidite açığına doğru bir geçiş yaptığına işaret etmektedir.
12 Ağustos’tan sonraki süreçte, net fonlamanın sistemdeki likidite fazlasını gösterdiği belirlenmiştir. 19 Ağustos itibarıyla, sistemdeki likidite fazlası 263 milyar TL’ye kadar tırmanmıştır. Son dönemde TCMB, bu likidite fazlasını sterilize etmek için bir dizi önlem almıştır.
TCMB’nin sterilizasyon amacıyla TL karşılığı altın ve döviz swap ihalelerine yeniden başlayabileceği belirtilirken, daha önce gerçekleştirilen Türk lirası depo ihalelerine gün içinde ek ihale uygulaması getirilmiştir. Bunun yanı sıra, son zamanlarda sterilizasyon için Takasbank nezdinde de işlemlere başlandığı ifade edilmiştir.
TCMB’nin TL mevduatına yönelik destekleyici adımları da ön plana çıkmaktadır. TCMB, makroihtiyati çerçeveye dair yaptığı duyuruda, parasal aktarım mekanizmasını desteklemek amacıyla zorunlu karşılık uygulamasında bazı değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikler şu şekilde özetlenebilir:
- Gerçek kişi TL mevduat payı yüzde 45 ila yüzde 50 arasında bulunan bankalar için aylık artış hedefi 0,8 puana yükseltilmiştir.
- Gerçek kişi TL mevduat payı yüzde 60’ı geçen bankalar için aylık artış hedefi kaldırılmış ve bu bankaların yüzde 60’ın üzerinde kalmaları şartı getirilmiştir.
- Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamalarına, TL’ye geçişine ve yenilenmesine dair toplam hedef hesaplamalarına tüzel kişi KKM de dahil edilmiştir.
- TL mevduat için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık tutarına, TL’ye geçiş oranı seviyesine göre uygulanan faiz oranı üst sınırı, politika faiz oranının yüzde 84’üne yükseltilmiştir.
- TL zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranı da 5 puan artırılmıştır.
Bu adımlar, TCMB’nin likidite yönetimi ve para politikası çerçevesinde, Türk lirasının değerini koruma ve finansal istikrarı sağlama çabalarının bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
