Kamu İşletmeleri Raporu 2023
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2023 yılına dair Kamu İşletmeleri Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, Bakanlığın portföyünde, 2023 yılı itibarıyla toplamda 19 Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT), 1 KİT bağlı ortaklığı, 5 kamu bankası ve 8 diğer kuruluş olmak üzere toplam 33 kamu işletmesi yer almaktadır.
Performans açısından değerlendirildiğinde, 2023 yılında KİT sisteminin brüt satışları, bir önceki yıl olan 2022’ye göre %13,9 artış göstererek 1,3 trilyon liraya ulaşmıştır. Bu brüt satışlardaki artış, özellikle Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) ve Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) gibi önemli kuruluşlardan kaynaklanmaktadır. KİT sistemi, 2023’ü yaklaşık 159,3 milyar lira faaliyet karı ile tamamlamıştır. Bu faaliyet karının oluşmasında, brüt satışların %13,9 oranında artmasının yanı sıra, satış maliyetlerinin %0,5 oranında azalıp olumlu bir etki yaratması da önemli bir rol oynamıştır. Vergi ve yasal yükümlülükler sonrasında sistemin 2023 yılı dönem net karı, 74,7 milyar lira olarak kaydedilmiştir.
Öz kaynak büyüklüğü 2 trilyon lirayı aştı
KİT sisteminin toplam aktif büyüklüğü, 2023 yılında bir önceki yıla göre %157,5 oranında artarak 2,9 trilyon liraya yükselmiştir. Geçen yıl aktif büyüklüğünün gayri safi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranı ise %11,2 olarak hesaplanmıştır. Aktif büyüklükteki bu kayda değer artış, ağırlıklı olarak duran varlıklardaki ve enflasyon muhasebesi uygulamalarındaki artışlardan kaynaklanmıştır. Toplam öz kaynak büyüklüğü, 2023’te %360,2 oranında bir artışla yaklaşık 2 trilyon liraya ulaşmıştır. Bazı KİT’lerin nominal sermayelerinde gerçekleştirilen artışlar sonucunda, KİT sisteminin toplam nominal sermayesi 2022’ye göre %78,3 artış göstererek 932 milyar liraya çıkmıştır. Bu KİT’lerin ödenmiş sermayelerindeki artış, KİT sisteminin toplam ödenmiş sermayesini %25,9 artırarak 616,3 milyar liraya yükseltmiştir. KİT sisteminin pasif yapısı incelendiğinde, yabancı kaynakların öz kaynaklara oranla daha fazla olduğu dikkat çekmektedir. Öz kaynaklar, toplam pasifin %67,1’ini oluştururken, yabancı kaynakların oranı %32,9 olarak belirlenmiştir.
İstihdam giderleri arttı
KİT’lerde 2019 yılında ortalama 100 bin 512 kişi istihdam edilirken, bu sayı 2023 yılı itibarıyla 98 bin 922 kişiye gerilemiştir. Portföydeki KİT’lerin toplam istihdam giderleri, 2023’te bir önceki yıla göre %109,7 artış göstererek 62 milyar liraya ulaşmıştır. 2019 yılında gelir tablosuna yansıyan toplam satış ve faaliyet giderlerinin %8,4’ü istihdam giderlerinden oluşmuştur. Ayrıca, KİT bünyesindeki çalışanların işverene maliyeti 2023 yılında memurlar ve sözleşmeli personel için aylık ortalama 41 bin 825 lira, işçiler için ise aylık ortalama 61 bin 777 lira olarak gerçekleşmiştir.
