Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2024 yılının üçüncü çeyreğine dair “Finansal Hesaplar Raporu”nu yayımladı. Bu rapor, yurt içi yerleşik sektörlerin finansal durumunu detaylı bir şekilde ortaya koymakta ve Türkiye ekonomisinin genel görünümüne ışık tutmaktadır.
Raporun verilerine göre, 2024 yılı üçüncü çeyreği itibarıyla yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 114 trilyon lira, yükümlülükleri ise 123 trilyon lira seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu durum, Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) oranının bir önceki döneme göre 6 puan azalarak yüzde 23,3 seviyesine gerilediğini göstermektedir.
Sektörlerde gerçekleşen net finansal işlemler incelendiğinde, bir önceki çeyrekte GSYH’nin yüzde 0,11’i oranında net borç veren konumunda olan toplam ekonomi, bu çeyrekte GSYH’nin yüzde 3,4’ü oranında net borç almış durumdadır.
Yurt İçi Toplam Ekonomi Finansal Borçlu
Yurt içi ekonominin sektörel finansal bilançoları incelendiğinde, toplam ekonominin finansal borçlu pozisyonda olduğu gözlemlenmiştir. Hane halkı ve dünya genelindeki diğer ekonomik aktörler, yurt içindeki diğer sektörlerden alacaklı konumdayken; finansal olmayan kuruluşlar ve genel yönetim, diğer sektörlere borçlu durumdadır. Bu bağlamda, finansal kuruluşlar, finansal aracılık rolü gereği dengeye yakın bir net finansal pozisyon yaratmayı başarmıştır.
Hane halkının finansal varlıkları arasında para ve mevduat kalemi, yaklaşık yüzde 60 pay ile ön plana çıkmakta; yükümlülüklerin büyük bir kısmı ise kredilerden oluşmaktadır. Finansal olmayan kuruluşların finansal varlıkları ve yükümlülükleri içerisinde ise sırasıyla yüzde 64 ve yüzde 49’luk pay ile firmalar arasında gerçekleştirilen ticari işlemlerden kaynaklanan diğer alacaklar ve diğer borçlar kalemleri belirleyici bir rol oynamaktadır.
Tüm sektörlerin borçluluk oranları, diğer ülkeler ile karşılaştırıldığında Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borcunun düşük seviyelerde gerçekleştiği dikkat çekmektedir. Kredi ve borçlanma senetleri niteliğindeki toplam borcun GSYH’ye oranı, 2024’ün üçüncü çeyreğinde yüzde 92 olarak gerçekleşmiş ve önceki çeyreğe göre bir azalma göstermiştir.
