2025 Emtia Piyasalarını Etkileyen Faktörler
2025 yılı emtia piyasaları açısından önemli gelişmelere sahne olacak. Bu yılın en belirleyici faktörlerinden biri, Trump yönetiminin planladığı ek gümrük tarifeleri. Eğer bu tarifeler hayata geçerse, özellikle Çin ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yaratması bekleniyor. Bu durum, Çin kaynaklı emtia talebini azaltarak fiyatların düşmesine yol açabilir.
Ayrıca, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimleri ile ilgili alacağı kararların, altın ve gümüş gibi değerli metallerin fiyatları üzerinde belirleyici etkisi olacağı öngörülüyor. Üçüncü bir faktör olarak, devam eden jeopolitik gerginlikler de fiyatları etkileyebilir. Uzmanlar, çelik, petrol ve tarım ürünleri gibi alanlarda bu yıl oluşan stok ve arz fazlasının, gelecek yıl için de etkili olabileceğini vurguluyor.
Dünya Bankası’nın Emtia Fiyat Beklentileri
Dünya Bankası, 2025 yılı için emtia fiyatlarının yüzde 5, 2026’da ise yüzde 2 oranında düşmesini öngörüyor. Kurumun toplam emtia fiyat endeksinin 2020’den bu yana en düşük seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor. Enerji fiyat endeksinin ise 2024’te yüzde 6, 2025’te yine yüzde 6 ve 2026’da yüzde 2 daha düşmesi bekleniyor. Petrol fiyatlarındaki düşüş, öngörülen bu azalmanın başlıca nedeni olarak gösteriliyor; ancak doğalgaz fiyatlarındaki artış beklentisi bir miktar denge sağlıyor.
Metal fiyatlarının, özellikle büyük ekonomilerde beklenen ılımlı endüstriyel aktivite büyümesini yansıtarak 2025-2026 döneminde düşmesi bekleniyor. Tarım fiyatlarının ise 2024’te hafif bir artış gösterdikten sonra, iyileşen arz koşulları nedeniyle 2025’te yüzde 4 gerilemesi öngörülüyor.
Altın Fiyatlarında Yükseliş Beklentisi
Analistler, artan jeopolitik riskler, merkez bankalarından gelen alımlar ve düşmesi beklenen faiz oranlarına bağlı olarak altın fiyatlarının yükselişe geçeceğini öngörüyor. ING analistlerine göre, altın fiyatlarının 2025 yılı içinde yeni rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. Goldman Sachs analistleri ise altının 2025 sonuna kadar 3 bin dolar seviyesine ulaşacağını tahmin ediyor.
Petrol Fiyatlarına Dair Düşüş Beklentileri
Dünya Bankası, 2023 yılında ortalama 83 dolar seviyesinde olan Brent petrol varil fiyatının bu yıl 80, gelecek yıl ise 73 dolara gerileyeceğini öngörüyor. 2026 yılı için Brent petrol fiyat beklentisi ise 72 dolar/varil seviyesinde. Petrol fiyatlarında düşüş bekleyen kuruluşlar arasında Oxford Economics de bulunuyor. Bu kurum, OPEC+ politikaları ve elektrikli araçların yaygınlaşmasının petrol ve türevlerine olan talebi azaltacağını öngörüyor. ING analistleri ise petrol piyasasının 2025 yılında ılımlı bir talep büyümesi görmesini bekliyor.
Doğalgaz Fiyatlarındaki Beklentiler
Dünya Bankası, ABD doğalgaz fiyatlarının 2025 yılında yüzde 55, 2026’da ise yüzde 9 artacağını tahmin ediyor. Avrupa gaz fiyatlarının ise 2025’te yüzde 7 artması, 2026’da durgun talep nedeniyle yüzde 9 düşmesi bekleniyor. ING analistleri, Avrupa doğalgazı için 2025 yılında ihtiyatlı bir iyimserlik içinde olduğunu belirtiyor. Avrupa’nın artan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat ve depolama kapasitesi sayesinde kışı rahat geçireceği ifade ediliyor.
Bununla birlikte, ABD’de artan LNG ihracatının iç piyasada arz sıkıntısına yol açabileceği ve bu durumun fiyatları yukarı çekebileceği de belirtiliyor.
Baz Metallerdeki Belirsizlik
ING analistlerine göre, sanayi türü metaller için görünüm, ticaret sürtüşmeleri ve ABD’deki enflasyon politikalarındaki olası değişiklikler nedeniyle belirsiz. Metal piyasalarının, Çin’den gelen destek önlemlerinin emtia kompleksine nihayet yansıyıp yansımayacağı ve yansımazsa daha fazla teşvik olup olmayacağını görmek için beklemesi gerekiyor. Dünya Bankası, 2024’te öngörülen yüzde 4’lük artışın ardından, baz metal fiyatlarının 2025’te istikrara kavuşmasını ve 2026’da yüzde 3 düşmesini bekliyor.
Gıda Fiyatlarındaki Düşüş Beklentileri
Dünya Bankası, gıda fiyatlarında 2024 için beklenen yüzde 9 oranındaki düşüşün ardından, 2025 yılında da düşüş eğilimini sürdürmesini ve yüzde 4 oranında gerilemesini öngörüyor. Kakao ve kahve gibi ürünlerin 2024’te yaşadığı yüzde 60 oranındaki artışın ardından, 2025’te yüzde 9 ve 2026’da yüzde 3 oranında gerilemesi bekleniyor. Oxford Economics de gıda fiyatlarının önümüzdeki yıl gerileyeceğini düşünen kurumlar arasında yer alıyor. Bu kurum, pirinç ve soya fasulyesi gibi ürünlerde düşüş beklerken, artan gübre fiyatları ve stokların olumsuz görünümü nedeniyle mısır ve buğday fiyatlarının sınırlı bir yükseliş yaşamasını öngörüyor.
