AB, 2027’ye Kadar Rus Gazı İthalatını Yasaklamaya Hazırlanıyor
Avrupa Komisyonu, 2027 yılının sonuna kadar Rus gazı ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatını yasaklamayı planlıyor. Bu teklif, Moskova’nın Ukrayna’ya yönelik askeri saldırıları sonrası Avrupa Birliği’nin (AB) en büyük gaz tedarikçisi olan Rusya ile olan enerji ilişkilerini sona erdirmek amacıyla hayata geçiriliyor. Reuters tarafından elde edilen bilgilere göre, söz konusu teklifle ilgili Komisyon içindeki özet belgesinde, 1 Ocak 2026’dan itibaren Rus boru hattı gazı ve LNG ithalatının yasaklanmaya başlanacağı belirtiliyor. Ancak mevcut sözleşmeler çerçevesinde sevkiyatların 2026 yılı boyunca devam etmesine izin verilecek.
Aynı zamanda, teklifte belirli sözleşmeler için daha uzun sürelerin öngörülmesi de yer alıyor. Özellikle, 17 Haziran 2025’ten sonra imzalanan kısa vadeli Rus gazı anlaşmalarının 17 Haziran 2026’ya kadar bir yıllık geçiş süresi olacağı ifade ediliyor. Özetin devamında, mevcut uzun vadeli Rus sözleşmeleri kapsamındaki ithalatın, 1 Ocak 2028’den itibaren yasaklanacağı ve bu tarihe kadar AB’nin Rus gazı kullanımının fiilen sona ereceği vurgulanıyor. Öte yandan, TotalEnergies ve İspanyol Naturgy’nin Rusya ile 2030’lara kadar uzanan LNG sözleşmeleri bulunduğu da belirtiliyor.
Mücbir Sebep Uygulanacak
AB’nin LNG terminallerinin giderek Rus müşterilere hizmet vermesi de yasaklanacak. Rus gazını ithal eden şirketler, sözleşmeleriyle ilgili bilgileri AB ve ulusal makamlara açıklamak zorunda kalacaklar. AB Enerji Komisyonu üyesi Dan Jorgensen, pazartesi günü yaptığı açıklamada, alınan tedbirlerin şirketlerin Rusya ile mevcut gaz sözleşmelerini feshetmelerine olanak tanıyacak kadar hukuki olarak sağlam bir temele dayandığını ifade etti. Jorgensen, “Bu bir yasak olacağı için şirketleri yasal sıkıntılara sokmayacak. Bu, yaptırımlar uygulansaydı da olacağı gibi bir mücbir sebep” şeklinde konuştu.
Slovakya ve Macaristan, Rusya ile yakın politik ilişkiler sürdürerek boru hatları yoluyla Rus gazı ithal etmeye devam ediyorlar ve alternatif enerji kaynaklarına geçişin enerji fiyatlarını artıracağını öne sürüyorlar. Bu iki ülke, Rus enerji yaptırımlarına karşı AB üye ülkelerinin oybirliğiyle onayını gerektiren bir yaptırım engeli getirmeyi hedefliyor. Bu durumu önlemek amacıyla Komisyon’un öne sürdüğü tedbirler, ülkelerin güçlendirilmiş çoğunluğunun ve Avrupa Parlamentosu’nun çoğunluğunun desteğiyle kabul edilebilecek bir AB hukuki temeli kullanacak.
Diğer AB ülkelerinin çoğu yasağı desteklediklerini belirtmiş olsalar da, bazı ithalatçı ülkelerin şirketlerin sözleşmeleri ihlal etmeleri durumunda mali cezalar veya tahkimle karşı karşıya kalma riski konusunda endişelerini dile getirdiği ifade ediliyor. Avrupa’nın gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 19’u hâlâ Rusya’dan, Türk Akım boru hattı ve LNG sevkiyatları aracılığıyla sağlanıyor; bu oran 2022 öncesinde yaklaşık yüzde 45 seviyesindeydi.
Belçika, Fransa, Hollanda ve İspanya, Rus LNG’si ithal eden ülkeler arasında yer alıyor. Fransa Sanayi Bakanı Marc Ferracci, “Bu planı prensipte tamamen destekliyoruz; amacımız, işletmelere azami güvenlik sağlayacak doğru çözümleri bulmak” şeklinde açıklamalarda bulundu.
