ABD ve Çin Arasındaki Ticaret Görüşmeleri
ABD Başkanı Donald Trump, Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’in 9 Haziran’da Çinli yetkililerle ticaret anlaşması üzerine görüşeceğini duyurdu. Bu gelişmenin ardından, Çin tarafı da söz konusu görüşmeyi doğruladı. Çin Dışişleri Bakanlığı, Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng’ın 8-13 Haziran tarihlerinde İngiltere’yi ziyaret edeceğini ve burada Çin-ABD ekonomi ve ticaret istişare mekanizmasının ilk toplantısının gerçekleştirileceğini açıkladı.
Tarife Restleşmesi ve İlişkilerdeki Gerilim
ABD ile Çin arasındaki ticaret ilişkileri, artan gümrük tarifeleri ile daha da karmaşık bir hale geldi. 2 Nisan’da ABD Başkanı Donald Trump, Çin de dahil olmak üzere bazı ticaret ortaklarına ek gümrük vergileri uygulamaya başladığını duyurdu. Bu kararın ardından, Çin’in karşılık vermesiyle birlikte iki ülke arasında bir tarife restleşmesi başladı. Sonuç olarak, ABD, Çin’e uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 145’e kadar çıkardı; buna karşılık olarak Çin de ABD mallarına yüzde 125 gümrük tarifesi getirdi.
Bu tırmanışın ardından, ABD’li ve Çinli yetkililer 10-11 Mayıs’ta İsviçre’nin Cenevre kentinde bir araya gelerek tarife müzakereleri gerçekleştirdi. Görüşmeler sonucunda taraflar, karşılıklı gümrük vergilerini 90 gün boyunca düşürme kararı aldı. 14 Mayıs itibarıyla, ABD’nin Çin mallarına uyguladığı gümrük vergisi yüzde 145’ten yüzde 30’a, Çin’in ise ABD mallarına uyguladığı vergi yüzde 125’ten yüzde 10’a indirildi.
Ancak, bu anlaşmanın ardından ABD Başkanı Trump, 30 Mayıs’ta yaptığı bir açıklamada, Çin’i Cenevre’de varılan anlaşmanın büyük bir kısmını ihlal etmekle suçladı. Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bu durumu görüşeceğini ve sorunun çözülmesi konusunda umutlu olduğunu ifade etti. Washington yönetimi, Pekin’in uzlaşmaya rağmen nadir metallerin ihracatına getirdiği kontrolleri kaldırmadığını belirtti. Bunun üzerine ABD, yapay zeka çiplerinin ihracatına sınırlama getirdi, çip tasarımında kullanılan yazılımların Çin’e satışını durdurdu ve Çin Komünist Partisi (ÇKP) ile bağlantılı veya kritik araştırma alanlarında görev alan Çinli üniversite öğrencilerinin vizelerini iptal edeceğini duyurdu.
Son olarak, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi, 5 Haziran’da karşılıklı tarife artışlarıyla tırmanan ticaret gerilimi üzerine ilk kez telefonda görüştü. Görüşmede, tarafların, iki ülkeden heyetlerin Cenevre’de varılan mutabakatın uygulanması için çalışmayı sürdürmesi konusunda anlaştığı bildirildi.
