ABD’deki Kuş Gribi Krizi, Türkiye’nin Yumurtada İhracat Fırsatlarını Artırdı
İRFAN DONAT
İki yılı aşkın bir süredir kuş gribi ile mücadele eden ve bu süreçte milyonlarca tavuğun itlaf edildiği ABD’de, yumurta arzının daralması ve fiyatların hızla yükselmesi, Türk yumurta sektöründe yeni fırsatlar yaratmış durumda. Türkiye Yumurta Üreticileri Merkez Birliği Başkanı İbrahim Afyon, ABD’deki kuş gribi kaynaklı arz sıkıntısı sonrasında Türkiye’den ABD’ye yumurta ihracatının bu ay itibarıyla başladığını duyurdu. Afyon, Temmuz ayına kadar devam etmesi planlanan ihracat kapsamında toplam 1000 konteynere denk gelen 22 bin ton yumurtanın ABD’ye gönderileceğini belirtti.
İhracatın, gerekli standartlara ve yetki belgelerine sahip üye şirketler tarafından gerçekleştirileceğini ifade eden Afyon, şu anda üç firmanın anlaşma yaptığını ve dördüncü firmanın da yeterlilik belgesini aldığını söyledi. ABD’de yumurta arzının azalması nedeniyle ABD’li şirketlerin alternatif ithalat pazarları arayışına girdiğini dile getiren Afyon, bu krizin Türk üreticiler açısından büyük bir fırsata dönüştüğünü kaydetti. ABD’li şirketlerle yapılan bağlantıların yaklaşık 37 milyon dolar ihracat geliri yaratacağını vurgulayan Afyon, Türkiye’nin yumurta arzında bir fazlalık olduğunu, dolayısıyla bu ihracatın iç piyasadaki fiyatlara olumsuz bir etkisi olmayacağını savundu.
“İHRACAT YÜZÜNDEN YUMURTA FİYATLARI ARTMAZ”
Üretici kesimi olarak Ramazan ayında yumurta fiyatlarını sabitlemek üzere bir karar aldıklarını belirten Afyon, “Herhangi bir fiyat artışının söz konusu olmayacağını” ifade etti. Türkiye’nin yumurta üretiminde yeterlilik oranının yüzde 115 seviyesinde olduğunu aktaran Afyon, son dönemde Körfez ülkelerine yapılan ihracatta da bir azalma yaşandığını dile getirdi. “Daha önce haftada 75-80 konteyner ürün gönderdiğimiz Körfez ülkelerine şimdi sadece 20-25 konteyner mal gönderiyoruz. Dolayısıyla ABD’ye gönderilecek ürün iç piyasaya yönelik bir sıkıntı yaratmayacak. Bunun yanı sıra son iki aydır sektörde üretim kapasitesi artıyor. Nisan ayına doğru yumurta üretiminde yeterlilik oranımızın yüzde 125’e çıkmasını bekliyoruz” dedi.
İbrahim Afyon, sürecin doğru yönetilmesi halinde ABD’ye yumurta ihracatının yıl sonuna kadar planlı bir şekilde devam edebileceğini ve bu süreçte ülkeye toplamda 50 milyon dolarlık bir döviz geliri sağlanabileceğini sözlerine ekledi. ABD Tarım Bakanlığı’nın yumurta piyasalarına ilişkin son raporuna göre, devam eden kuş gribi nedeniyle Aralık ayından bu yana 13 milyondan fazla tavuk itlaf edildi. İki yılı aşkın sürede ise itlaf edilen kanatlı hayvan sayısı, başta tavuk ve hindi olmak üzere, 162 milyonu buldu.
Milyonlarca yumurta tavuğunun itlafı, ABD Başkanı Donald Trump’ın günlük maliyetleri düşürme vaadini tehlikeye soktu. Zincir marketler, malzemeleri karneye bağlarken, restoranlar yumurtalı yemeklerin fiyatlarını artırdı. ABD’de bazı marketlerde yumurta rafları boş kalırken, ülkenin önde gelen kahvaltı restoran zinciri Waffle House’da yumurta başına 50 sent ek ücret alınmaya başlandı. ABD’de son bir yılda yumurta maliyetleri 3,50 dolardan 5,29 dolara çıkarak yüzde 51 oranında bir artış gösterdi. ABD Tarım Bakanlığı, yumurta maliyetinin 2025 yılında yaklaşık yüzde 20 daha artacağını öngörüyor.
