Almanya’da Siyasi Kriz Derinleşiyor
ABD’de Donald Trump’ın yeniden seçildiğini gösteren sonuçlar ekranlardan henüz çekilmemişken, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da ciddi bir siyasi kriz patlak verdi. Son zamanlarda Volkswagen gibi büyük şirketlerin üretim faaliyetlerini durdurduğu yönündeki haberler, Almanya ekonomisindeki rekabetçiliğin ve istihdamın gerilemesinin yanı sıra siyasi zeminin de sarsılmasına neden oldu.
Bundesbank’ın verilerine göre, kimya devi BASF SE, otomobil tedarikçisi ZF Friedrichshafen AG ve ev aletleri üreticisi Miele & Cie. KG gibi önemli şirketler, kaynaklarını yurt dışına kaydırarak 2010 yılından bu yana 650 milyar eurodan (yaklaşık 700 milyar dolar) fazla net sermaye çıkışına yol açtı. Bu sermaye çıkışlarının yaklaşık %40’ı, Olaf Scholz’un liderlik ettiği koalisyon hükümeti döneminde gerçekleşti. Almanya’da siyaseti de krize sürükleyen ortamın temel nedenleri arasında yüksek enerji fiyatları, eskiyen teknoloji ve aşırı bürokrasi yer alıyor. Bu faktörler, ulusal düzeyde öne çıkan şirketleri uzaklaştırırken, yabancı sermayeyi çekme çabalarını da olumsuz etkiliyor.
Donald Trump’ın korumacı önlemler alma tehditleri, Almanya’daki uzun süredir devam eden siyasi çıkmazın altını çizerken, bu durum Scholz’un elini de zorluyor.
Almanya’da Şirket Göçü
Volkswagen’in yurtiçindeki yatırımlarını azaltması ve Intel’in Almanya’nın doğusundaki büyük ölçüde sübvanse edilen fabrikası gibi yüksek profilli yatırım projelerinin sıkıntıya girmesi, ülkede sermaye çıkışlarını ana gündem maddesi haline getiriyor. Alman Ekonomi Enstitüsü Ekonomisti Christian Rusche, “Geçmişin Alman iş modeli bozuldu. Şirketler giderek başka yerlere yöneliyor” şeklinde değerlendirmede bulundu. Uzmanların görüşlerine göre, Almanya eğer yurt içi ve yurt dışındaki yatırımcıları rotalarını değiştirmeye ikna edemezse, uzun süreli bir durgunlukla karşı karşıya kalacak. Bu durum, diğer gelişmiş sanayi ekonomilerinin de gerisine düşme riski taşıyarak, seçmenleri tedirgin eden ve daha fazla siyasi kargaşayı körükleyen bir kısır döngü yaratma potansiyeline sahip.
Bürokrasi Sorunu
Almanya için bürokrasi yükü de özel bir sorun olarak öne çıkıyor. Alman işletmelerini etkileyen yönetmelikler, yükü azaltmayı amaçlayan çok sayıda mevzuata rağmen, on yıl önce 34 bin sayfa iken bugün yaklaşık 50 bin sayfayı kapsıyor. Ifo Ekonomi Enstitüsü tarafından 1.700’den fazla şirketle yapılan yakın tarihli bir anket, bu tür sorunlar nedeniyle neredeyse yarısının son iki yıl içerisinde yurt içindeki projelerini ertelediğini ortaya koydu.
