OECD Küresel Borç Raporu 2025: Zorlu Bir Görünüm
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), küresel borç piyasalarının karşılaştığı zorlukları vurgulayan yeni bir rapor yayımladı. Bu rapora göre, borç piyasaları, uzun vadeli ve sürdürülebilir büyümeyi finanse etme konusunda ciddi engellerle yüz yüze kalmış durumda. OECD, Küresel Borç Raporu 2025’te, 2022 öncesindeki düşük faiz ortamının 2024 itibarıyla yerini yüksek faizli bir döneme bırakacağını belirtiyor. Merkez bankalarının politika faizlerini düşürmeye başlamasına rağmen, birçok önemli ülke piyasasında tahvil getirileri yükselmeye devam ediyor. Bu durum, ülke ve şirket borçluluklarında artışa yol açtı. Daha yüksek maliyet ve artan borç kombinasyonu, yatırım ihtiyaçlarının her zamankinden daha fazla olduğu bir zaman diliminde, gelecekteki borçlanma kapasitesini kısıtlama riski taşıyor.
Bazı kurumsal ve gelişmekte olan piyasa ihraççıları, piyasaya erişim konusunda ciddi zorluklar yaşamaktadır. Bu durum, finansal kaynakların harekete geçirilmesini daha da zor hale getiriyor. Artan jeopolitik ve makroekonomik belirsizlikler, borç piyasalarının karşılaştığı zorlukları daha da derinleştiriyor. Dolayısıyla, borç piyasalarının uzun vadeli ve sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için bu zorlukların üstesinden gelmesi oldukça kritik bir önem taşıyor.
Devlet ve Şirket Tahvil Borçları 2024’te 100 Trilyon Doları Aştı
OECD raporuna göre, hükümetler ve şirketler, 2024 yılı itibarıyla küresel piyasalardan toplam 25 trilyon dolar borçlandı. Bu rakam, 2007 yılındaki borçlanma seviyesinin neredeyse üç katına tekabül ediyor. Bu artış, büyük ölçüde 2008 mali krizi ve Kovid-19 pandemisi dönemindeki etkileri yansıtmakta. Özellikle, borç piyasaları aracılığıyla finanse edilen büyük mali destek paketleri, daha derin ekonomik durgunlukların önlenmesine katkı sağladı. Böylece, şirketler de tahvil piyasalarına daha fazla güven duymaya başladı ve bu durum, 2024 yılı itibarıyla devlet ve şirket tahvil borçlarının küresel çapta 100 trilyon doları aşmasına neden oldu.
OECD ülkelerinde 2023 yılında 14 trilyon dolar olan devlet tahvil ihraçları, 2024’te 16 trilyon dolara ulaşacak. Bu miktarın, önümüzdeki yıl 17 trilyon dolara yükselerek yeni bir rekor kırması bekleniyor. Gelişmekte olan ülkelerde de borçlanma seviyesi önemli ölçüde artış göstermiştir. 2007 yılında bir trilyon dolar seviyesinde olan tahvil ihracı, 2024 yılına gelindiğinde 3 trilyon doların üzerine çıkmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde mevcut borç seviyesi de, 2007 yılında 4 trilyon dolardan 2024 yılında 12 trilyon dolara yükselmiştir.
Merkez bankaları, geçen yıl niceliksel sıkılaştırma politikası çerçevesinde borç piyasalarından çekilmeyi sürdürmüştür. OECD ülkelerinde, yurt içi devlet tahvillerinin merkez bankası varlıkları, 2021 yılında toplam ödenmemiş borcun yüzde 29’una karşılık gelirken, bu oran 2024’te yüzde 19’a düşmüştür. OECD, artan jeopolitik gerilimler ve ticari belirsizliklerin riskten kaçınma eğiliminde değişikliklere yol açabileceğini ve bunun da uluslararası portföy akışlarını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Kurumsal piyasalarda yaşanan şoklar, ihraççı, yatırımcı ve portföy seviyelerindeki yüksek konsantrasyon seviyeleri nedeniyle daha da artabilir.
Bu bağlamda, devlet tahvili piyasalarında likiditenin iyileşmesine rağmen, oynaklık salgın öncesi seviyelerin üzerinde kalmaya devam ediyor. Piyasa yapıcıları, piyasa likiditesini desteklese de, sınırlı depolama kapasitesi, özellikle piyasa stresinin arttığı dönemlerde zorluklara yol açabilmektedir.
