Avrupa Birliği Liderler Zirvesi: Ukrayna’ya Destek ve Jeopolitik Gelişmeler
Avrupa Birliği Liderler Zirvesi: Ukrayna’ya Destek Gündemi
Avrupa Birliği liderler zirvesinin ilk gündem maddesi, Ukrayna’ya verilecek destek olacak. Zirve, “kapsamlı, adil ve kalıcı bir barış için güçlü ve birleşik bir destek mesajı” vermeyi hedefliyor. AB liderleri, 19 Aralık Perşembe günü, 1 Aralık’ta göreve başlayan yeni yönetimin ilk zirvesi için Brüksel’de bir araya gelecek. Bu toplantı, AB Konseyi’nin yeni Başkanı Antonio Costa’nın liderlik edeceği ilk zirve olacak.
Zirveye, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ve AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katılacak. Bu toplantı, eski Estonya Başbakanı Kallas’ın yeni görevindeki ilk buluşması niteliği taşıyor. Zirve sırasında Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi önemli isimlerin de hazır bulunması bekleniyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, Chido Kasırgası’nın etkilediği Hint Okyanusu’ndaki Fransız kolonisi Mayotte’u ziyaret etmesi nedeniyle zirveye katılmasının mümkün olmadığı belirtiliyor. Bu durumda Fransa’yı Alman lider Olaf Scholz temsil edecek. Ayrıca, 1 Temmuz’dan bu yana süregelen ve Budapeşte-Brüksel ilişkilerinde yeni krizlerin yaşandığı Macaristan dönem başkanlığının son toplantısı niteliği taşıyan bu zirvede, Macaristan Başbakanı Viktor Orban, 6 aylık süreçte yürütülen faaliyetlerle ilgili liderleri bilgilendirecek.
Zirvede, Ukrayna, Orta Doğu, Moldova ve Gürcistan’daki gelişmelerin yanı sıra düzensiz göçle mücadele konuları da ana hatlarıyla ele alınacak. ABD’de Ocak 2025’te başlayacak olan Donald Trump yönetimi öncesinde, AB’nin mevcut jeopolitik bağlamdaki genel küresel angajmanı, öncelikleri ve savunma hazırlıkları da tartışılacak.
Ana Gündem Maddesi: Ukrayna’ya Destek
Zelenskiy, sabah saatlerinde gerçekleştirilecek olan Ukrayna oturumunda liderlere son gelişmeler ve ihtiyaçlar hakkında bilgi verecek. Bu oturuma NATO Genel Sekreteri Rutte de katılacak. Oturumda, muhtemel barış planları ve konuşlandırılacak barış koruma güçleri hakkında tartışmalar yapılması bekleniyor. Üst düzey bir AB yetkilisinden alınan bilgilere göre, zirvede Ukrayna’ya “kapsamlı, adil ve kalıcı bir barış için güçlü ve birleşik bir destek mesajı” verilecek. Ayrıca, AB’nin şimdiye kadar toplamda 130 milyar euronun üzerinde sağladığı finansal destek çerçevesinde 2025 için taahhütler de ele alınacak.
Bir AB yetkilisi, Ukrayna ile ilgili kritik bir eşikte olunduğuna ve AB’nin askeri anlamda ve enerji güvenliği alanında her zamankinden daha fazla destek vermesi gerektiğine dikkat çekti. Yetkili, “Savaşa devam edilmesi de, barışa varılması da tamamen Ukrayna’nın kendi kararı olmalıdır.” ifadelerini kullandı.
Suriye ve Orta Doğu’daki Durum
Suriye’deki Baas rejiminin yıkılmasının ardından yeni yönetimle kurulacak olan ilişkiler, Orta Doğu oturumunun ana konusu olacak. AB yönetimi, toprak bütünlüğü, egemenlik, azınlıkların korunması, kapsayıcılık ve aşırılıktan kaçınılması gibi ilkeler doğrultusunda Suriye’de geçiş sürecini destekleyeceğini yinelemektedir. Temkinli bir yaklaşım sergileyen AB, Şam’daki temsilciliğini yeniden açmayı planlıyor ve ülkenin yeniden inşasına odaklanılması gerektiğini vurguluyor.
Lübnan’da İsrail ile varılan ateşkesin korunması ve Gazze’deki insani felaket de liderlerin gündeminde olacak.
AB’nin Savunma Hazırlıkları Oturumu
Eski Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö’nün AB Komisyonu’nun isteği üzerine hazırladığı “sivil ve askeri savunma hazırlığı” konulu rapor, zirve sırasında ele alınacak. Oturumda, rapordaki tavsiyeler üzerine çalışmak üzere AB kurumlarında görevlendirmeler yapılması planlanıyor. Ayrıca, İngiltere Başbakanı Starmer’in katılımıyla Avrupa’nın savunma konusundaki öncelikleri ve savunma üretimini artırmaya yönelik işbirlikleri görüşülecek.
Gürcistan ve Moldova’daki Gelişmeler Işığında Genişleme
Aday ülkelerden Gürcistan ve Moldova’da yapılan seçimlerin ardından yaşanan gelişmeler de zirvede ele alınacak. AB, geçen yıl adaylık statüsü verilen Gürcistan’daki “demokratik gerileme”den duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor. Gürcistan Başbakanı İrakli Kobakhidze, ülkesinin AB ile katılım müzakerelerinin başlatılmasını 2028 sonuna kadar gündeme almayacaklarını açıklamıştı. Moldova’da ise seçimler AB yanlısı aday Maia Sandu lehine sonuçlanmış olmasına rağmen, seçim sürecindeki çalkantılar endişe yaratıyor.
