Ayçiçeği Tohumu İthalatında Gümrük Vergisi Düzenlemesi
Resmi Gazete’de bugün yayınlanan bir Cumhurbaşkanı kararıyla, tarife kontenjanı (kota) kapsamındaki ham ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisi oranı sıfırlandı. Bu düzenleme ile birlikte, 1 Ocak 2025 – 30 Nisan 2025 tarihleri arasında ham ayçiçek tohumu ithalatında geçerli olan yüzde 8 oranındaki gümrük vergisi, söz konusu kota kapsamında sıfır (%0) olarak belirlendi.
Ancak, ayçiçek tohumu yağı için tarife kontenjanı kapsamında belirlenen gümrük vergisi oranında herhangi bir değişiklik yapılmadı. Ticaret Bakanlığı, bu konuyla ilgili olarak şu açıklamayı yaptı:
- Üretim ve Alım Stratejisi: 5 Ağustos 2024 tarihli ve 8788 sayılı Karar doğrultusunda, yağlık ayçiçeği tohumunun hasat dönemi ve çiftçi gelirinin korunması ön planda tutuldu. Bu nedenle, iç ve dış piyasa koşulları göz önünde bulundurularak, 1 Temmuz – 30 Kasım 2024 tarihleri arasında yerli ayçiçeği tohumu alımı yapanlara öncelik verilmekte, bu dönemde ülkemizde ham ve rafine ayçiçeği yağı üretimi yapan firmalara yönelik 2025 yılı Mayıs ayına kadar geçerli olacak şekilde 1 milyon ton yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında yüzde 8 veya bunun karşılığı 400 bin ton, ham ayçiçeği yağı ithalatında ise yüzde 20 gümrük vergili tarife kontenjanı açılmıştır.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı kararına ek olarak, söz konusu ürünlerin ithalatına yönelik gümrük vergisi oranlarında da önemli düzenlemelere gidildi. Ticaret Bakanlığı, sanayicilerin ve kırmacıların gerekli hammaddeleri hem yurtiçinden hem de yurtdışından uygun fiyatlarla tedarik edebilmeleri amacıyla bu tedbirlerin alındığını açıkladı.
- Gümrük Vergisi Düzenlemesi: Ayçiçeği tohumu için İthalat Rejimi kapsamında uygulanan yüzde 27 oranındaki gümrük vergisi, yüzde 12’ye düşürülmüştür. 8788 sayılı Karar ile açılan tarife kontenjanı çerçevesinde ise yüzde 8 olarak uygulanan gümrük vergisi, sıfıra revize edilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, ayçiçeği tohumunun; AB, Birleşik Krallık, Gürcistan, Güney Kore, Malezya, Venezuela, BAE, İslam Konferansı Teşkilatı üyesi ülkeler, D-8 ülkeleri ve diğer ülkelerden yapılan ithalatında uygulanan gümrük vergisi oranı yüzde 27’den yüzde 12’ye düşürülürken, Singapur’dan yapılan bu kapsamdaki ithalata uygulanan yüzde 3.3 oranındaki gümrük vergisi ise sıfırlanmıştır.
Ticaret Bakanlığı, bu konuyla ilgili olarak şu ifadeleri kullandı:
- Çiftçilerin Desteklenmesi: Bu kapsamda ithalattan, çiftçimizden alım yapan firmaların öncelikli olarak yararlanacak olması, ayrıca söz konusu ithalata sadece yerli tohumun tükeneceği Ocak-Nisan aylarında izin verileceği belirtilmiştir. Bu durum, bu yılki hasat döneminde yerli yağlık ayçiçeği tohumunun iyi bir fiyatla satışına olanak tanımış ve çiftçilerimizin 2025-2026 sezonu için ekim motivasyonlarının olumlu yönde etkilendiği gözlemlenmiştir.
Diğer taraftan, dünya genelinde yağlık ayçiçeği tohumu rekoltesinde yaşanan düşüş, dünya fiyatlarındaki artış eğilimi ve sanayileşme sürecinde sektörün değişen dinamikleri nedeniyle yurtdışındaki tedarikçilerin tohum satışı yerine ham yağ satma eğiliminde olduğu görülmektedir. Bu durum, bitkisel yağ üreticisi ve yağlı tohum kırma sanayicisi firmaların ayçiçeği tohumu temininde zorluk yaşamalarına neden olmaktadır.
