Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten Vergi Borçları Açıklaması
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye’deki devlete kesinleşen vergi borcu ve cezası olan mükelleflerin sayısını ve bunların durumunu detaylı bir şekilde açıkladı. Bugün, toplam 36 bin 806 mükellefin vergi borçları ve cezaları, kamuoyuyla paylaşılacak. Bu mükelleflerin 30 bin 696’sının borcunun tahsil kabiliyeti olmadığı bilgisini veren Şimşek, vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve cezaların toplamının 914,9 milyar lira olduğunu, ancak tahsil edilemeyen alacak tutarının 812,8 milyar lira olduğunu vurguladı. Bu alacakların yüzde 88,8’inin tahsilat imkanı bulunmuyor.
Bakan Şimşek, AA’ya verdiği demeçte, devlete vergi borcu olan mükellefleri açıklama kararı aldıklarını hatırlatarak, 5 milyon liradan fazla vergi borcu olanların, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde ilan edileceğini bildirdi. Borçlu mükellefleri iki ayrı liste halinde paylaşacaklarını belirten Şimşek, ilk listede ikmalen, resen veya idarece yapılan tarhiyatlar nedeniyle kesinleşen vergi ve cezaları, ikinci listede ise vadesi geçmiş ancak ödenmemiş vergi ve cezaları açıklayacaklarını ifade etti.
“Bu Mükellefler Ya İflas Etmiş Ya da Hiçbir Mal Varlığı Bulunmayan İşletmeler”
Şimşek, “Kesinleşen tarhiyatlar” listesinde 2 bin 464 mükellefin yer aldığını ve bunların kesinleşen vergi ve cezalarının toplamının 53 milyar lira olduğunu açıkladı. Bu mükelleflerin 419’u gerçek kişi, 2 bin 45’i ise tüzel kişilikten oluşuyor. Listede yer alan mükelleflerin 299’u faal olup, toplam mükelleflerin yüzde 12,1’ini oluşturuyor. Bu mükellefler adına kesinleşen vergi ve ceza tutarı 6,3 milyar lirayı buluyor. Terk mükellef sayısı ise 2 bin 165 olarak kaydedildi ve bunlar adına kesinleşen vergi ve cezalar 46,6 milyar lira oldu.
Bakan Şimşek, bu listede bulunanlara “vergi borçlusu” denilemeyeceğinin altını çizerken, listede vergi beyanlarında eksiklik bulunan veya hiç beyanname vermeyen ya da haksız yere vergi iadesi alan mükelleflerle ilgili tarhiyatların bulunduğunu belirtti. Bu mükelleflerin çoğunun gerçek bir faaliyeti olmadığı halde sahte belge düzenleme veya vergi kaçırma gibi amaçlarla kurulmuş işletmeler olduğunu ifade etti. “Listede yer alan 2 bin 464 mükelleften 1752’si bu türden. Bunlar hakkında yapılan ve kesinleşen vergi ve ceza tutarı 42,9 milyar lira ve bu tutar ilan edilen toplam tutarın yüzde 81,1’ine tekabül ediyor. Bu tutarın tahsil kabiliyeti de yok. Çünkü bunlar ya iflas etmiş ya da haklarında iflas kararı olmasa da hiçbir mal varlığı bulunmayan işletmeler,” dedi.
“Sahteciler Yapay Zeka ile Tespit Edilecek”
Bakan Şimşek, sahte belge düzenleyerek haksız kazanç sağlayan işletmelerle mücadele etmek için çeşitli yasal düzenlemeler yaptıklarını, ancak bazı düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini kaydetti. “Bunlarla ilgili yeniden yasa çıkarıldı, bazı düzenlemelerimiz ise onaylandı. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çalışmaları kapsamında, kanundan kaçan ve sahtecilik yapan mükellefleri tespit etmek için yapay zeka teknolojilerinden yararlanıyoruz. Sahte belge düzenleme riski yüksek mükellefler ile haksız iade talep etme riski yüksek olanları yapay zeka ile tespit etmek amacıyla TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile bir proje başlattık. Artık devletten haksız iade almak ve sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan işletmeleri, çok kısa sürede tespit edebileceğiz,” ifadelerini kullandı.
“Çok Uzun Yıllara Dayanan Borçlar”
Şimşek, ikinci listede 31 Aralık 2023 itibarıyla vadesi geldiği halde 30 Eylül’e kadar ödenmemiş, tutarı 5 milyon lira ve üzerinde olan vergi ve cezalara ilişkin açıklama yapılacağını belirtti. Bu listedeki mükellef sayısının 36 bin 806 olduğunu vurguladı. “Bunların 7 bin 948’i gerçek, 28 bin 858’i tüzel kişi. Bu mükelleflerin 4 bin 807’si faal ve toplam mükellef sayısının yüzde 13,1’ini oluşturuyor. Terk mükellef sayısı ise 31 bin 999. Bu mükelleflerin vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve cezalarının toplamı 914,9 milyar lirayı buluyor,” dedi.
Şimşek, bu alacakların neden tahsil edilemediğine de açıklık getirerek, “Bu mükelleflerin ya da kanuni temsilcilerinin mal varlığı bulunmuyor. Haklarında tüm yasal işlemler yapılmış ancak alacaklar tahsil edilemiyor. Bunlar zaman aşımına uğramadığı sürece devletin yasal kayıtlarında yer alıyor. Zaman zaman bu durum, tahsilat tahakkuk oranları konusunda eleştirilere neden oluyor,” şeklinde konuştu.
“Vergi Alacaklarının Tahsili İçin Titizlikle Çalışılıyor”
Bakan Şimşek, vergi alacaklarının tahsili konusunda titizlikle çalıştıklarını belirterek, “Devletin en önemli gelir kaynağı vergiler. Bu nedenle zamanında ödenmesi son derece önemli. Vergi borcunu ödemeyenler hakkında tüm icra takiplerini yapıyoruz. İyi niyetli olup borcunu ödemede zor duruma düşen mükelleflerimize de taksitlendirme yoluyla yardımcı oluyoruz. Çalışan, üreten ancak borçlarını ödemede zor duruma düşen mükelleflerimiz olabiliyor. Tahsil kabiliyeti olan 113,8 milyar lira için vergi dairelerimiz tüm mükelleflerle görüşüyor, borçlarını ödemeleri konusunda gerekli kolaylıkları sağlıyor,” dedi.
