Çin-Afrika İşbirliği Forumu (FOCAC) Liderler Zirvesi Kararlarının Uygulanması için düzenlenen Koordinatör Bakanlar Toplantısı, 10-11 Haziran tarihlerinde Çin’in Hunan eyaletinin merkezi olan Çangşa şehrinde gerçekleştirildi. Bu önemli zirve, Çin ile Afrika Birliği üyesi 53 ülkeyi bir araya getirerek, işbirliği ve dayanışma konularında önemli kararların alınmasına zemin hazırladı.
Toplantının ardından yayımlanan ortak bildiri, “Küresel Güney Dayanışması ve İşbirliğine İlişkin Çin-Afrika Çangşa Deklarasyonu” başlığını taşıyor. Bildiride, tek taraflılık, korumacılık ve ekonomik zorbalığın, Afrika ile diğer gelişmekte olan ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişimini tehdit eden büyük zorluklar oluşturduğuna dikkat çekildi. Özellikle ABD’nin uluslararası ekonomik ve ticari düzeni tarifelerle altüst etme girişiminin, uluslararası toplumun ortak yararına zarar verdiği vurgulandı. Bildiride, “Ülkeleri ve özellikle de ABD’yi ticari anlaşmazlıkları eşitlik, karşılıklı saygı ve faydaya dayalı istişareyle çözme yoluna dönmeye çağırıyoruz” ifadesine yer verildi.
Bildiride ayrıca, uluslararası toplumun Afrika ülkelerinin ekonomik sorunlarına ve kalkınmada karşılaştıkları güçlüklerle öncelikli olarak ilgilenmesi gerektiği vurgulandı. Kalkınma yardımlarının sürdürülebilirliğinin sağlanması, halkların geçim şartlarının iyileştirilmesi, yoksulluğun azaltılması, ekonomik ve sosyal kalkınmanın güçlendirilmesi ve bu ülkelerin desteklenmesi gerektiği ifade edildi.
Çin, Afrika Ülkelerine Sıfır Tarife Uygulamaya Hazır
Bildiride, Çin’in diplomatik ilişkilerinin bulunmadığı Esvatini hariç, Afrika Birliği üyesi 53 ülkeye, tüm ihracat kalemlerinde gümrük vergilerini sıfırlamaya hazır olduğu açıklandı. Çin Gümrükler Genel İdaresi’nin verilerine göre, 2020 yılında 100 milyar yuandan (13,9 milyar dolar) az olan ticaret hacmi, yıllık ortalama yüzde 14,2 artış göstererek 2024 yılında 2,1 trilyon yuana (290 milyar dolar) ulaşması bekleniyor. Bu bağlamda, Çin son 16 yıldır Afrika ülkelerinin en büyük ticari ortağı konumunu sürdürmektedir.
FOCAC’ın Tarihçesi
Çin ile Afrika ülkeleri arasında çok taraflı işbirliği mekanizması olarak bilinen FOCAC, 2000 yılında kurulmuştur. Bu platform, Çin ile 53 Afrika Birliği (AfB) üyesi ülkeyi bir araya getirerek, işbirliği ve dayanışma alanında önemli adımlar atmayı hedeflemektedir. Ancak, AfB üyesi olan Esvatini, Çin ile egemenlik ihtilafı bulunan Tayvan ile diplomatik ilişkisi sürdürdüğü için FOCAC’a katılmamaktadır. FOCAC, ilk kez 2000 yılında Pekin’de düzenlenen zirve ile başlamış olup, o günden bu yana her 3 yılda bir düzenlenen forumlar, sırasıyla Pekin’de ve Afrika ülkelerinin başkentlerinde gerçekleştirilmektedir. 9. Çin-Afrika İşbirliği Forumu’nun ise Eylül 2024’te Çin’in başkenti Pekin’de yapılması planlanmaktadır.
