Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan ABD’ye Sert Tepki
Çin Dışişleri Bakanlığı, Amerika Birleşik Devletleri’nin tarife artışları ile ilgili siyasi tutumunu eleştiren kapsamlı bir açıklama yaptı. Bu açıklamada, ABD’nin Çin de dahil olmak üzere ticaret ortaklarına uyguladığı gümrük tarifelerinin, bu ülkelerin meşru haklarını ve çıkarlarını tehdit ettiği, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarını ihlal ettiği ve çok taraflı ticaret sistemine ciddi zarar verdiği vurgulandı.
Açıklamada, ABD’nin bu eylemlerinin temel ekonomik ilkeler ve piyasa normları ile çeliştiği, ayrıca çok taraflı ticaret müzakereleri ile elde edilen dengeli sonuçları ve ABD’nin uzun yıllar boyunca uluslararası ticaretten elde ettiği faydaları göz ardı ettiği belirtildi. Çin hükümetinin bu durumu kınadığı ve karşı çıktığı ifade edildi.
ABD’nin “karşılıklılık” ve “adalet” gibi kavramlar altında sıfır toplamlı bir oyuna girdiği, bunun aslında “önce Amerika” ve “Amerikan istisnacılığı” hedeflerini güttüğü kaydedildi. Gümrük tarifelerini bencil çıkarlar için bir baskı aracı olarak kullanmanın, tek taraflılık, korumacılık ve ekonomik zorbalığın tipik bir örneği olduğu savunuldu.
Açıklamada, ABD’nin uluslararası ekonomik ve ticari düzeni saptırmak için tarifeleri istismar ettiği, küresel ortak faydayı kendi çıkarlarına öncelik vermek amacıyla hiçe saydığı ve kendi ekonomik gündemi doğrultusunda diğer ülkelerin meşru çıkarlarını feda ettiği vurgulandı. “Bu eylemler, kaçınılmaz olarak uluslararası toplumun geniş muhalefetiyle karşılaşacaktır.” denildi.
Çin, Küresel İşbirliğine Devam Edecek
Çin’in ABD’nin bu adımlarına karşı egemenliğini, güvenliğini ve kalkınma çıkarlarını korumak için kararlı tedbirler alacağına dikkat çekilen açıklamada, Washington yönetimine, tarifeleri Çin ekonomisini ve ticaretini zayıflatmak için bir silah olarak kullanmaktan vazgeçme çağrısı yapıldı.
Çin’in reform ve dışa açılma politikalarını sürdüreceği, kuralların, düzenlemelerin, yönetim ve standartların geliştirilerek piyasa odaklı, hukuka dayalı ve uluslararası bir iş ortamının sağlanacağı belirtildi. “Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi ve en büyük ikinci tüketici ürünleri pazarı olan Çin, uluslararası durum nasıl değişirse değişsin, kapılarını dış dünyaya daha da açacaktır.” ifadesi kullanıldı.
Ekonomik küreselleşmenin toplumun kalkınması için tek yol olduğu, DTÖ’nün merkezinde olduğu kurallara dayalı çok taraflı ticaret sisteminin küresel ticaret, ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınmaya önemli katkılar sağladığı vurgulandı. Açıklamada, açıklık ve işbirliğinin tarihin bir eğilimi olduğu, dünyanın karşılıklı izolasyon ve bölünmeye geri dönmemesi gerektiği kaydedildi.
Ayrıca, karşılıklı faydaya ve kazan-kazan sonuçlarına dayalı işbirliğinin insanlığın ortak arzusu olduğu belirtilerek, “ABD’nin komşuları zarara sokma politikası sonunda geri tepecektir.” ifadeleriyle bu durumun olumsuz sonuçlarına dikkat çekildi.
Kalkınmanın yalnızca azınlık ülkelerin imtiyazı değil, tüm ülkelerin evrensel hakkı olduğu, ekonomik küreselleşmeyi daha açık, kapsayıcı ve evrensel olarak faydalı hale getirmenin uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğu vurgulandı. Açıklamada, şunlar kaydedildi:
- Ticaret savaşlarının ve tarife savaşlarının kazananı olmaz; korumacılık bir çıkmaz sokaktır.
- Tüm ülkeler, gerçek çok taraflılığı savunmalıdır.
- Tek taraflılığın ve korumacılığın tüm biçimlerine karşı, merkezinde Birleşmiş Milletler’in olduğu uluslararası sistemi ve merkezinde Dünya Ticaret Örgütü’nün bulunduğu çok taraflı ticaret sistemini korumak için birlikte çalışmalıdır.
- Dünya, hegemonyayı değil eşitliği kucaklamalıdır.
Trump’ın “Karşılıklı Tarife” Artışı ve Çin’in Tepkisi
Çin’in bu adımı, ABD Başkanı Donald Trump’ın “karşılıklı tarifeler” kapsamında Çin’e ek olarak yüzde 34 gümrük tarifesi getireceğini açıklamasının ardından geldi. Washington yönetimi, Çin’e yönelik olarak yüzde 10 olan baz tarifeye ilave olarak yüzde 24 “karşılıklı tarife” ekleyerek, toplamda yüzde 34’lük bir gümrük tarifesi uygulayacağını duyurmuştu. Bu yeni tarife artışları ile birlikte ABD’nin Çin’den ithal ürünlere uyguladığı asgari gümrük tarifesi yüzde 54 seviyesine kadar yükseldi.
Çin, ABD’nin tarife artışlarına karşı ilk tepkiyi vererek, yüzde 34’lük tarife artışına eşit oranda ek tarife uygulayacağını açıkladı. Pekin yönetimi, ayrıca Dünya Ticaret Örgütü’nde ABD’ye karşı dava açmayı, bazı nadir toprak elementlerinin ihracatına kısıtlamalar getirmeyi ve ABD şirketlerine yönelik yaptırımlar uygulamayı da içeren çeşitli önlemler aldı.
