Çin ve ABD Arasındaki Ticaret Görüşmeleri: Tarife Restleşmesi ve İlişkilerdeki Gerilim
Çin ve ABD Arasındaki Ticaret Görüşmeleri
Şinhua’nın haberine göre, Londra’da gerçekleştirilen ve iki ülkenin ekonomik ilişkilerini yeniden gözden geçirdiği toplantılara Çin tarafı adına Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlık etti. Hı, konuşmasında iki ülkenin ekonomik ve ticari anlaşmazlıklarını eşit diyalog ve karşılıklı fayda temelinde ele alarak çözmeleri gerektiğinin altını çizdi. Hı, “Çin, ticaret savaşı istemiyor ama böyle bir durumdan da korkmuyor” şeklinde ifadelerde bulundu.
Toplantının ardından Hı, iki ülke arasındaki ekonomi ve ticaret istişare mekanizmasının verimli bir şekilde işlemesi için tarafların karşılıklı endişelerini gidermede yeni adımlar atması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, iki ülkenin mutabakatı hayata geçirerek, elde edilen sonuçları güvence altına alması ve küresel ekonomiye istikrar sağlaması için yapıcı ekonomik ilişkiler kurması gerektiğini belirtti.
Çin’in Uluslararası Ticaret Temsilcisi Li Çınggang ise yaptığı açıklamada, görüşmelerin oldukça yapıcı geçtiğini ve sorunların çözümünde ilerleme kaydedildiğini ifade etti. Li, iki ülke liderinin 5 Haziran’daki telefon görüşmesinin yanı sıra daha önceki mayıs ayında Cenevre’de gerçekleştirilen toplantılarda varılan mutabakatın uygulanması konusunda prensipte anlaşıldığını dile getirdi. “Umarız Londra toplantısında kaydedilen ilerleme, Çin ve ABD arasında güvenin güçlenmesine ve ekonomik ve ticari ilişkilerin sağlıklı bir şekilde gelişmesine katkı sağlar” diye konuştu.
Trump’ın Tarife Açıklamaları ve Çin’in Yanıtı
ABD Başkanı Donald Trump, Londra’daki ticaret görüşmelerinin sonuçları hakkında yaptığı açıklamada, Çin ile anlaşmaya vardıklarını ve ABD’nin yüzde 55, Çin’in ise yüzde 10 tarife uygulayacağını bildirdi. Ancak Çin tarafı, görüşmelerin sonuçlarına dair henüz resmi bir açıklama yapmadı ve Trump’ın belirttiği tarife oranlarını doğrulamadı.
ABD ile Çin arasındaki ticaret müzakerelerinin yeni turu, 9-10 Haziran tarihlerinde İngiltere’nin başkenti Londra’da gerçekleştirildi. Müzakerelerde ABD tarafını Hazine Bakanı Scott Bessent, Ticaret Bakanı Howard Lutnick ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer temsil ederken; Çin tarafını ise Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng, Ticaret Bakanı Vang Vıntao ve Uluslararası Ticaret Temsilcisi Li Çınggang oluşturdu.
Tarife Restleşmesi ve İlişkilerdeki Gerilim
Trump, 2 Nisan’da aralarında Çin’in de bulunduğu ticaret ortaklarına ek gümrük vergileri getirdiğini duyurmuştu. Bu durum karşısında Çin, ABD’ye yanıt vererek iki ülke arasında başlayan tarife restleşmesi sonucunda ABD, Çin’e uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 145’e kadar yükseltti. Buna karşılık, Çin de ABD ürünlerine yüzde 125 gümrük tarifesi uygulamaya başladı.
Tırmanan ticari gerilim sonrasında, ABD ve Çinli yetkililer, 10-11 Mayıs tarihlerinde Cenevre’de bir araya gelerek karşılıklı gümrük vergilerini 90 gün boyunca düşürme kararı aldılar. 14 Mayıs itibarıyla, ABD’nin Çin mallarına uyguladığı gümrük vergisi yüzde 145’ten yüzde 30’a, Çin’in de ABD mallarına uyguladığı vergi yüzde 125’ten yüzde 10’a indirildi.
Trump, 30 Mayıs’ta yaptığı bir açıklamada, Çin’i Cenevre’de varılan anlaşmanın büyük bir kısmını ihlal etmekle suçladı ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bu konuyu görüşeceğini belirtti. Washington yönetimi, Pekin’in uzlaşmaya rağmen nadir metallerin ihracatına getirdiği kısıtlamaları kaldırmadığını iddia etti. Buna karşılık olarak, ABD yapay zeka çiplerinin ihracatına kontrol getirdi ve çip tasarımında kullanılan yazılımların Çin’e satışını durdurdu. Ayrıca, Çin Komünist Partisi (ÇKP) ile bağlantılı veya kritik araştırma alanlarında çalışan Çinli üniversite öğrencilerinin vizelerini iptal edeceğini açıkladı.
ABD Başkanı Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi, 5 Haziran’da telefonla görüşerek, iki ülke arasındaki ticaret gerilimi hakkında ilk kez doğrudan iletişim kurdular. Görüşmede, tarafların Cenevre’de varılan mutabakatın uygulanması için çalışmalarını sürdüreceği konusunda anlaştıkları bildirildi.
