Çin Ticaret Bakanlığı, nadir toprak elementlerinin hem askeri hem de sivil alandaki kullanımlarıyla ilgili önemli bir açıklama yaptı. Bu açıklamada, nadir toprak elementlerinin stratejik önemi vurgulanarak, Çin’in ulusal güvenliğini ve çıkarlarını korumak amacıyla bu maddelere ihracat kontrolü uyguladığı ifade edildi. Özellikle son yıllarda robot teknolojisi ve elektrikli araçlar gibi bazı endüstrilerin gelişmesiyle birlikte, orta ve ağır nadir toprak elementlerine olan talebin sivil alanda arttığı gözlemlenmiştir.
Açıklamada, Çin’in sorumlu bir ülke olarak, farklı ülkelerin bu alandaki makul ihtiyaçlarını ve endişelerini dikkate aldığı ve buna uygun olarak ihracat lisanslarını gözden geçirdiği belirtildi. Ayrıca, bazı ihracat lisanslarına onay verildiği, koşulları yerine getiren diğer lisans başvurularının onay sürecinin devam ettiği ifade edildi. Çin, ihracat kontrollerine ilişkin diğer ülkelerle iletişimi ve diyaloğu güçlendirme kararlılığında olduğunu da kaydetti.
Çin’in Küresel Arzdaki Rolü
Bu ihracat kontrollerine dair yapılan açıklamanın, ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile 5 Haziran’da gerçekleştirdiği telefon görüşmesinin ardından gelmesi dikkat çekici. Washington yönetimi, Pekin’in tarife müzakerelerinde varılan uzlaşmaya rağmen, nadir toprak elementlerinin ihracatına getirilen kontrolleri kaldırmaması nedeniyle müzakerelerin tıkandığını öne sürdü. Çin, ABD’nin çip sektörü gibi teknoloji alanında uyguladığı kısıtlamalara karşılık olarak, küresel arzın büyük bölümünü karşıladığı nadir toprak elementlerine yönelik kısıtlama ve kontroller getirmiştir.
Biden yönetimi, Aralık 2024’te çip sektöründe uyguladığı ihracat kısıtlamalarına galyum, germanyum ve antimuan ihracatını kısıtlayarak yanıt veren Çin, Trump yönetiminin şubat ayındaki ilk tarife artışına karşı ise tungsten, tellür, bizmut, molibden ve indiyum ihracatına kontrol getirmişti. Pekin yönetimi, ABD’nin “karşılıklı tarifeler” kapsamındaki tarife artışına yanıt olarak da, samaryum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, lütesyum, skandiyum, itriyum ve alaşımlarını içeren toplam 7 kategori nadir toprak elementini ihracat kontrol listesine dahil etmiştir.
Çin, dünya genelinde 17 grup nadir toprak elementinin yaklaşık %90’ını üretmekte olup, ihracat kısıtlamaları ve kontrolleriyle bu alandaki küresel hakimiyetini ekonomik bir koza dönüştürme hedefini güttüğünü açıkça ortaya koymaktadır.
