Deloitte Futbol Para Ligi Raporu 2023-2024: Rekor Gelirler ve Kulüp Sıralamaları
Deloitte Futbol Para Ligi Raporu 2023-2024
Deloitte tarafından yayımlanan 28’inci rapor, futbol endüstrisinin ekonomik boyutlarını detaylı bir şekilde ortaya koydu. İspanya, İngiltere, Almanya, İtalya ve Fransa gibi Avrupa’nın önde gelen liglerinin yanı sıra dünya genelindeki en yüksek gelir üreten 20 futbol kulübü belirlendi. Bu araştırma, futbol kulüplerinin gelir akışlarındaki değişikliklere dair önemli içgörüler sundu.
2023-2024 sezonunda Deloitte Futbol Para Ligi kulüpleri, bir önceki sezona göre yüzde 6 artışla toplamda 11,2 milyar euro gelir elde ederek rekor kırdı. Bu dönemde İspanyol futbol devi Real Madrid, tek bir sezonda 1 milyar euro gelir elde eden ilk kulüp olarak tarih yazdı. Kulübün yenilenen Bernabeu Stadyumu, ek gelir kaynakları yaratarak maç günü ve ticari gelirlerde önceki sezona kıyasla yüzde 26 artış sağladı.
Real Madrid, bilet gelirlerini yüzde 103 artışla 248 milyon euroya çıkararak, yayın haklarından 316 milyon euro ve sponsorluk anlaşmalarından 482 milyon euro kazanç elde etti. Kulüp, 2022-2023 sezonunda “En zengin kulüp” unvanını elinde bulunduran İngiliz futbol takımı Manchester City ile arasındaki gelir farkını bir sezonda 5 milyar eurodan 207,9 milyar euroya yükseltti. Bu durum, Real Madrid’in gösterdiği etkileyici gelir performansı ile birlikte, 20 kulübü içeren listenin en üst ve en alt sırasındaki takımlar arasındaki gelir farkının yaklaşık 4 katına çıkmasına neden oldu.
Kulüplerin stadyum kapasitelerinin artırılması, genel bilet fiyatlarının yükselmesi ve üst düzey lüks ile ayrıcalıklı maç günü hizmetlerinin genişlemesi, maç günü gelirlerini yıllık bazda yüzde 11 artırdı. Böylece, bu gelir kalemi, Para Ligi kulüpleri için en hızlı büyüyen gelir kaynağı haline geldi. Maç günü geliri, raporun yayınlandığı tarihten bu yana ilk kez 2,1 milyar euroyu aşarak toplam gelirin yüzde 18’ini oluşturdu. Bu oran, 2014-2015 sezonundan bu yana görülen en yüksek pay olan yüzde 19’a ulaştı.
Listenin ilk 10’unda 6 İngiliz, 2 İspanyol, 1 Fransız ve 1 Alman kulüp yer aldı. İlk 20’de ise İngiltere’den 9 kulüp, İspanya, İtalya ve Fransa’dan 3’er kulüp ve 2 Alman kulübü kendine yer buldu. İlk 20’ye giren kulüplerin sıralaması ise şu şekildedir:
- Real Madrid – 1,05 milyar euro
- Manchester City – 838 milyon euro
- Paris Saint-Germain – 806 milyon euro
- Manchester United – 771 milyon euro
- Bayern Münih – 765 milyon euro
- Barcelona – 760 milyon euro
- Arsenal – 717 milyon euro
- Liverpool – 715 milyon euro
- Tottenham – 615 milyon euro
- Chelsea – 546 milyon euro
- Borussia Dortmund – 514 milyon euro
- Atletico Madrid – 410 milyon euro
- Milan – 398 milyon euro
- Inter – 391 milyon euro
- Newcastle United – 372 milyon euro
- Juventus – 356 milyon euro
- West Ham United – 322 milyon euro
- Aston Villa – 310 milyon euro
- Olimpik Marsilya – 287 milyon euro
- Olimpik Lyon – 264 milyon euro
Yayın Gelirlerinin Önemi
Deloitte Türkiye Ortağı ve Futbol Endüstrisi Lideri Burç Seven, kulüplerin gelir yaratma modellerinde belirgin bir farklılaşma yaşandığını vurgulayarak, ilk 10 sırada yer alan kulüpler için ticari gelirlerin en büyük gelir kaynağı olduğunu ifade etti. Sponsorluklar ve ürün satışları gibi ticari faaliyetlerin, bu kulüplerin gelirlerinin yüzde 48’ini oluşturduğunu belirten Seven, “Buna karşın, 11-20’nci sıralardaki kulüpler için en büyük gelir kaynağı yayın gelirleri oldu ve toplam kulüp gelirlerinin yüzde 47’sini oluşturdu. Her iki grup da toplam gelirlerinin yüzde 18’ini maç günü gelirlerinden elde etti.” dedi.
Seven, 2023-2024 sezonunda ilk 10 kulübün gelir kompozisyonunun ticari gelirler lehine daha fazla eğilim gösterdiğini aktararak, “Ticari gelirler ilk 10 içinde yüzde 48’e ulaşırken, 11-20 arasındaki kulüplerde bu oran yüzde 34’lerde kaldı. Yayın gelirleri ise ilk 10’da yüzde 34’lük paya sahipken, 11-20 arası için yüzde 47 oranında seyrediyor.” açıklamasında bulundu.
Listesinde yer alan 8 kulübün perakende satışlarda güçlü bir performans sergilediğine dikkat çeken Seven, bunun futbol kulüplerinin iş modelinin geleceğe nasıl evrildiğine dair bir işaret olabileceğini kaydetti. Geçmişteki ve günümüzdeki saha içi başarılarını küresel markalarının büyümesini tetikleyen bir katalizör olarak kullanabilen kulüplerin sıralamadaki yerini koruduğuna işaret eden Seven, “Bu sıralamada bir değişim yaşanabilmesi için alt sıralardaki kulüplerin sportif başarılarını artırmalarının yanı sıra, aynı zamanda sınırları aşan ve uluslararası izleyicilerle hem coşkulu stadyumlarda hem de dijital platformlarda etkileşim kuran bir marka ve kültür geliştirmeleri gerekiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
