Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Depozito Yönetim Sistemi Hakkında Bilgilendirme
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın sosyal medya hesabında yapılan yeni bir paylaşımda, Sıfır Atık hareketinin bir parçası olarak hayata geçirilecek olan Depozito Yönetim Sistemi (DYS) ile ilgili olarak vatandaşların merak ettiği 11 soruya yanıt verildi. İşte bu sistemin detayları:
1- Depozito Yönetim Sistemi (DYS) nedir?
Depozito Yönetim Sistemi, belirli bir depozito bedelinin alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesinin ardından iade alınmasını ve depozito bedelinin geri ödenmesini sağlayan bir mekanizmadır.
2- Depozito ne sağlar?
Bu sistem, ambalajların kaynağında ayrı toplanmasına, geri dönüşüm değerinin korunmasına ve artırılmasına, doğal kaynakların korunmasına, enerji sarfiyatının azaltılmasına, karbon emisyonlarının düşürülmesine ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşılmasına katkı sunar. Ayrıca, sıfır atık ve döngüsel ekonominin desteklenmesine yardımcı olur.
3- Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması nedir?
Tüketicilerin iade süreçlerinde kullanacakları bir mobil uygulamadır. Bakanlık tarafından onaylanmış makineler ve manuel iade noktalarında, tüketiciler DOA mobil uygulamasını kullanarak depozito iadelerini gerçekleştirebilecekler.
4- DOA uygulaması nasıl çalışır?
Uygulama, Android ve iOS mağazalarından ücretsiz olarak indirilebilir. Karekod okutularak çalışan uygulama sayesinde, depozito iade makinelerine bırakılan ambalajlar için depozito bedeli tüketicinin e-cüzdanında birikir. Bu bakiye, QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında ve anlaşmalı restoranlarla marketlerde kullanılabilir.
5- DOA bankacılık sistemine entegre midir?
Tüm finansal işlemler, Türkiye Emlak Katılım Bankası’nın altyapısı üzerinden DOA mobil uygulaması altında e-cüzdan entegrasyonu ile gerçekleştirilecektir. Biriken bakiye, banka hesaplarına da havale edilebilecektir.
6- Uygulama Türkiye genelinde ne zaman başlayacak?
Sakarya’da başlatılan bu uygulamanın 2025 yılı sonuna kadar ülke genelinde her il ve ilçede hayata geçirilmesi planlanmaktadır.
7- DOA’ya hangi kurum ve kuruluşlar destek veriyor?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), depozito yönetim sisteminin yöneticisi olarak görev alacak. Ayrıca, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) ile işbirliği içinde çalışılacaktır.
8- Yılda ne kadar ambalajda geri kazanım sağlanacak?
Türkiye genelinde 783 bin kilometrekarelik bir alanda yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanması öngörülmektedir.
9- Ne kadar üründe DOA logosu var?
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü işbirliği ile 1 Ağustos 2023 tarihinden itibaren 22 milyar adet içecek ambalajı işaretlenip piyasaya sürülmüştür.
10- DOA ile yıllık ne kadar kazanç elde edilecek?
Bu sistemin ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon euro katkı sağlaması hedeflenmektedir.
11- Hangi ambalajlara depozito ödenecek?
Cam, plastik ve alüminyum malzemeden yapılmış 0,1 litre ile 3 litre arasındaki tek kullanımlık ambalajlar zorunlu depozito kapsamına alınmıştır. Üzerlerinde depozito logosu bulunan bu ambalajlar için depozito bedeli ödenecektir.
