Dünya Bankası’nın Uluslararası Borç Raporu
Dünya Bankası, 2023 yılına ait Uluslararası Borç Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, gelişmekte olan ülkeler, bu yıl faiz maliyetlerinin son 20 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasıyla birlikte, dış borçlarını ödemek için 1,4 trilyon dolarlık rekor bir harcama yapmak zorunda kaldı. Bu durum, birçok ülkenin sağlık, eğitim ve çevre gibi kritik alanlardaki bütçelerini ciddi şekilde sıkıştırdı.
Raporda, en yoksul ve kırılgan ülkelerde mali baskının en fazla hissedildiği vurgulanarak, bu ülkelerin 2023 yılında borçlarını ödemek için 96,2 milyar dolarlık rekor bir ödeme gerçekleştirdiği kaydedildi. Bu ülkeler için ana para ödemelerinin yaklaşık yüzde 8 azalarak 61,6 milyar dolara düştüğü, fakat faiz maliyetlerinin 2023 yılında tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 34,6 milyar dolara çıkarak, 10 yıl önceki tutarın dört katına ulaştığı belirtildi.
Dünya Bankası’nın Rolü
Raporda, kredi koşullarının giderek sıkılaşmasıyla birlikte, Dünya Bankası ve diğer çok taraflı kuruluşların en yoksul ekonomiler için “ana can simidi” rolü üstlendiği ifade edildi. Kovid-19 salgınının, tüm gelişmekte olan ülkelerin borç yükünü keskin bir şekilde artırdığı ve ardından küresel faiz oranlarındaki artışın birçok ülkenin ekonomik toparlanmasını zorlaştırdığı vurgulandı. 2023 yılı sonunda, tüm düşük ve orta gelirli ülkelerin toplam dış borcunun 2020 yılına kıyasla yüzde 8 artarak 8,8 trilyon dolarlık rekor seviyeye ulaştığı belirtildi.
Raporda ayrıca, 2023 yılında yurt dışından borçlanmanın tüm gelişmekte olan ekonomiler için önemli ölçüde daha pahalı hale geldiği, resmi kreditörlerden alınan kredilerin faiz oranlarının iki katına çıkarak yüzde 4’ün üzerine yükseldiği kaydedildi. Özel kreditörler tarafından uygulanan oranların ise bir puandan fazla artarak yüzde 6’ya ulaştığı ve bu oranın son 15 yılın en yüksek seviyesine çıktığı ifade edildi. Küresel faiz oranlarının o zamandan beri düşmeye başlamış olmasına rağmen, Kovid-19 öncesi yıllarda geçerli olan ortalamanın üzerinde kalmasının beklendiği de raporda yer aldı.
