Dünya Sağlık Örgütü’nden Uyarılar
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Cenevre’de gerçekleştirdiği basın brifinginde, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) ve diğer finansal destek sağlayan ajanslardan gelen yardımların kesilmesinin etkilerinin “şimdiden hissedilmeye başlandığını” belirtti. Bu etkilerin, zamanla daha da büyüyeceğini vurguladı.
ABD’nin finansman desteğini kesmesinin, birçok ülkede hastalık kontrolü, aşılama oranları, anne ve çocuk sağlığı ile acil durumlara hazırlık konularında kaydedilen ilerlemeyi tersine çevirebilecek bir risk oluşturduğunu ifade eden Ghebreyesus, sıtmayla mücadelede son 20 yılda elde edilen “kazanımların çoğunun artık risk altında olduğu” konusunda uyardı.
Ghebreyesus, “Stokların tükenmesi, teslimatın gecikmesi veya finansman eksikliği nedeniyle sıtma teşhis cihazları, ilaçlar ve sıtma hastalığından korunmak amacıyla kullanılan ilaçlı cibinlik tedarikinde ciddi aksaklıklar yaşanıyor. Aksaklıklar devam ederse, sadece bu yıl 15 milyon yeni sıtma vakası ve 107 bin ölüm daha görebiliriz; bu durum, 15 yıllık ilerlemeyi tersine çevirebilir” dedi.
HIV ile Mücadelede Benzer Tehditler
HIV ile mücadelede de benzer bir durumun yaşandığını kaydeden Ghebreyesus, ABD’nin HIV/AIDS programı kapsamındaki yardımlarını durdurma kararının, 50’den fazla ülkede HIV tedavisi, testi ve önlenmesine yönelik hizmetlerin durmasına yol açtığını belirtti.
“20 yıllık ilerleme geri gidebilir”
Ghebreyesus, isim vermediği 8 ülkede gelecek aylarda ilaçların tamamen tükenme riski ile karşı karşıya olduklarını aktararak, “HIV programlarındaki aksamalar, 20 yıllık ilerlemeyi geri alabilir ve 10 milyondan fazla ek HIV vakasına ve HIV ile ilgili 3 milyon ölüme yol açabilir; bu, geçen yılki ölüm sayısının 3 katından fazladır” değerlendirmesinde bulundu.
DSÖ’nün sadece ABD tarafından finanse edilen ve 700’den fazla laboratuvardan oluşan Küresel Kızamık ve Kızamıkçık Ağı’nın yakında kapanacağını aktaran Ghebreyesus, “Bu, kızamığın geri dönüş yaptığı, mümkün olan en kötü zamanda gerçekleşiyor” diye konuştu.
İnsani Kriz ve Sağlık Hizmetlerine Erişim
ABD fonlarındaki ani kesintilerin, çocuk felciyle mücadele, kuş gribi gibi salgın hastalıkların ortaya çıkışını izleme, salgınlar ve insani krizlere müdahale etme çabalarını da olumsuz etkilediğini söyleyen Ghebreyesus, “İnsani kriz içindeki yaklaşık 24 milyon kişi temel sağlık hizmetlerine erişememe riski altında” ifadesini kullandı.
Tüm bu risklerden dolayı ABD yönetimine kararını gözden geçirme çağrısında bulunan Ghebreyesus, “ABD’den, sadece dünya çapında hayat kurtarmakla kalmayıp aynı zamanda salgınların yayılmasını önleyerek ABD’yi daha güvenli hale getiren küresel sağlığa verdiği desteği yeniden gözden geçirmesini istiyoruz” dedi.
ABD’nin Dış Yardım Kararnamesi
ABD Başkanı Donald Trump, 20 Ocak’ta başkanlık görevine başlamasının hemen ardından dış yardımlara yönelik önemli bir kararname imzalamıştı. Bu kararnamede, ABD’nin dış kalkınma yardımı programlarından sorumlu tüm bakanlık ve kurumların dış ülkelere yapacağı ödemeleri keseceği, programın ABD dış politikasıyla uyumunun değerlendirilmesi için 90 günlük bir inceleme süresinin başlatıldığı kaydedilmişti.
ABD Dışişleri Bakanlığı, 27 Ocak’ta Bakanlık ve USAID tarafından finanse edilen tüm dış yardımların durdurulduğunu duyurmuştu. Trump, ayrıca göreve gelmesinin hemen ardından Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşu olan DSÖ’den ABD’nin çekilmesini öngören başkanlık kararnamesine de imza atmıştı.
