AA’nın Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, 2021 yılından itibaren artan enflasyon oranları, mali tabloların bu etkilerden arındırılması ihtiyacını doğurdu. Bu bağlamda, 2023 yılında alınan bir kararla, 2024 yılından itibaren enflasyon muhasebesinin yeniden uygulanmasına başlanmıştır. Enflasyon muhasebesi, yüksek enflasyon dönemlerinde mali tabloların gerçeğe uygun bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla, varlık, yükümlülük, gelir ve giderlerin enflasyon etkilerine göre düzeltilmesini içeren bir muhasebe pratiğidir.
Vergi Usul Kanunu hükümleri gereğince, bu uygulama sonucunda bazı mükellefler için vergi ödeme yükümlülüğü doğabilmektedir. Bu konuda, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK) tarafından usulsüz ve hatalı uygulamalara yönelik denetim işlemleri başlatılmıştır. Denetimlerin, enflasyon muhasebesini doğru bir şekilde uygulamayan veya bu uygulamayı istismar eden mükelleflere odaklanacağı belirtilmiştir.
İzahı Kabul Edilmeyenler İncelemeye Sevk Edildi
Bu kapsamda, VDK Risk Analiz Merkezinin yaptığı çalışmalar doğrultusunda hatalı işlem yaptığı değerlendirilen mükellefler, uyguladıkları enflasyon düzeltmelerine yönelik tespitlerini açıklamak üzere izaha davet edilmiştir. İzah komisyonlarında yürütülen çalışmalar neticesinde, hatalı veya yanlış uygulama yaptıklarını kabul eden mükellefler yeni beyanname vermiştir. Bu beyannamelerle birlikte, enflasyon muhasebesi uygulamasında artırılan matrah miktarı, 13,5 milyar liraya yaklaşmıştır.
Bu süreçte izahları kabul edilmeyen mükellefler ise incelemeye sevk edilmiştir. Enflasyon muhasebesine yönelik yürütülen ilk denetim çalışmasında hatalı işlemler tespit eden VDK, araştırmasını genişleterek farklı ölçeklerdeki mükellefleri hedef alan ikinci bir denetim çalışması başlatmıştır. Bu denetimler sonucunda, artırılması beklenen matrah farkının yaklaşık 67 milyar lira olduğu hesaplanmıştır. Tespit edilen mükellefler, bu denetim sürecinde izaha davet edilecektir. Toplamda, denetimler sonucunda bugüne kadar tespit edilen matrah farkının 80 milyar lirayı aştığı bildirilmektedir. Bu tutarın, denetimlerin ilerlemesiyle daha da artması beklenmektedir.
Mükellef Hakları için de Önemli
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu denetimlerin amacının yalnızca vergi toplamak olmadığını, aynı zamanda enflasyon düzeltmesinin usulüne uygun bir şekilde uygulanmasını sağlamak olduğunu vurgulamıştır. Bakan Şimşek, şu değerlendirmelerde bulunmuştur:
- “Enflasyonla mücadelede kararlılıkla yürüttüğümüz program sayesinde, dezenflasyon sürecine girmiş bulunuyoruz.”
- “Mali tabloların enflasyon etkilerinden arındırılarak mükelleflerin gerçek mali durumunu yansıtması gerekiyor.”
- “Mükelleflerimizin beyannamelerini sunmadan enflasyon düzeltmesini doğru yapması, ileride cezalı işlemle karşılaşmamaları açısından önem taşımaktadır.”
- “Bu uygulama, hem vergi sistemimizin sağlıklı işlemesi hem de mükellef haklarının korunması açısından büyük önem arz etmektedir.”
Dezenflasyon Sürecindeki Başarıyla Düzeltme İhtiyacı Ortadan Kalkacak
Mali verilerin sağlıklı bir şekilde sunulmasının, hem işletmeler hem de kamu maliyesi açısından şeffaf ve güvenilir bir zemin oluşturacağına işaret eden Şimşek, “Dezenflasyon sürecindeki başarıyla, bu tür bir düzeltme ihtiyacı ortadan kalkacaktır.” ifadelerini kullanmıştır.
