Enflasyon Muhasebesinde Yeni Düzenleme
Son yıllarda reel sektörde önemli bir gündem maddesi haline gelen enflasyon muhasebesi konusunda ekonomi yönetimi, küçük işletmeleri kapsam dışı bırakan bir düzenleme yapma kararı aldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2023 yılı sonu itibarıyla cirosu 50 milyon liranın altında olan işletmelerin, 2024 yılı ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmalarına gerek olmayacağını açıkladı.
AA’ya verdiği demeçte Şimşek, “Küçük işletmelere kolaylık sağlamak amacıyla yaklaşık 1,5 milyon mükellefi geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi kapsamından çıkarıyoruz” dedi. Ayrıca, TÜRMOB gibi meslek kuruluşlarının 2023 yılı sonuna kadar erteleme talep ettiğini hatırlatarak, “2021 ve 2022 yıllarında enflasyon düzeltmesi uygulanmadı. Bu uygulama, 2023 yılı sonuna kadar ertelendi. İş dünyası ile yapılan toplantılarda, meslek kuruluşları 2023 yılı sonunda mutlaka enflasyon düzeltmesi yapılması ve 2024 yılında da devam etmesi gerektiğini vurguladılar. Bu istişareler sonucunda Bakanlık olarak gerekli düzenlemeleri gerçekleştirdik” şeklinde konuştu.
Şimşek, 2023 yılı sonunda herhangi bir vergi ödenmeden bilançoların düzeltildiğine dikkat çekerek, 2024 yılı ikinci geçici vergi döneminde enflasyon düzeltmesi uygulanmış beyannamelerin verilme sürelerini mükelleflere zaman tanımak amacıyla önce 27 Ağustos’a, ardından 6 Eylül’e kadar uzattıklarını hatırlattı.
İlgili meslek kuruluşlarının, bu dönemde enflasyon muhasebesi nedeniyle özellikle cirosu düşük olan ve yatırım döneminde olup henüz faaliyete geçmemiş işletmelerin vergilendirilme sıkıntısı yaşayabileceğini ifade ettiğini vurgulayan Şimşek, TOBB, MÜSİAD ve TÜRMOB’un bulunduğu son istişare toplantısında, küçük işletmelerin enflasyon düzeltmesinden daha az etkilenmelerini sağlamak amacıyla yeni kararlar aldıklarını belirtti.
Küçük İşletmelere Yönelik Yeni Düzenlemeler
Şimşek, konuya ilişkin olarak şunları söyledi: “TOBB, MÜSİAD, TÜSİAD, TÜRMOB gibi iş dünyası ve meslek kuruluşlarının talepleri doğrultusunda ‘enflasyon muhasebesi’ uygulamasında yeni bir aşamaya geliyoruz. Küçük işletmelere yönelik aldığımız kararla, yaklaşık 1,5 milyon gelir ve kurumlar vergisi mükellefini geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi kapsamından çıkarıyoruz. 2023 yılı sonu itibarıyla cirosu 50 milyon liranın altında olan işletmelerimizin 2024 yılı ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmalarına gerek kalmayacak.”
Şimşek, hazırlanan tebliğ taslağının yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderildiğini ifade ederek, 31 Aralık 2023 tarihli gelir tablolarındaki brüt satışları 50 milyon liranın altında olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, 2024 yılının ikinci ve üçüncü geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapmadan beyannamelerini vereceğini ve dönem sonu bilançolarını eklemeyeceklerini belirtti.
Ayrıca, kapsama giren mükelleflerden daha önce beyanname vermiş olanların düzeltme beyannamesi vermesi gerekeceğini kaydeden Şimşek, “Düzeltme beyanlarını 6 Eylül 2024’e kadar yapan mükellefler, herhangi bir ceza veya faiz ödemeyecek” dedi.
Yatırım Yapan Mükellefler İçin Yeni Model Üzerinde Çalışmalar
Bakan Şimşek, enflasyon düzeltmesinin, yatırım finansman giderlerinin maliyetlere eklenmesi nedeniyle üretime geçilmeden ilave vergiye neden olduğu yönündeki tartışmalara da dikkati çekerek, şu değerlendirmede bulundu: “Enflasyon düzeltmesiyle amacımız, mali tabloların gerçek durumu ifade eder hale gelmesini sağlamak. Yatırım yaparak büyüme, istihdam gibi makroekonomik göstergelere katkı sunan ve faaliyet gösterdiği alanlarda önemli ölçüde katma değer yaratan işletmelerin devam eden yatırımlarını muhasebeleştirdikleri harcamaların enflasyon düzeltmesinden kaynaklı olumsuz etkilerini asgari seviyede tutmak için ilgili birimlere talimatlarımızı verdik.”
- Uygulamanın yatırım maliyetlerini artırmaması gerektiğini değerlendirerek, yatırım yapan mükelleflere enflasyon düzeltmesinde kolaylık sağlayacak formüller üzerinde çalışıyoruz.
- Bu kapsamda, devam eden yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesinden kaynaklı değerlenmesi nedeniyle oluşan karların özel bir fona alınarak vergilenmemesi ve bu hesabın işletme döneminde 5 yıl gibi bir sürede vergiye tabi kazancın tespitinde dikkate alınabilmesine yönelik bir modelin seçenekler arasında yer aldığını belirtti.
- Yatırım döneminde enflasyon düzeltmesi uygulamasında tercih edilecek model ne olursa olsun, konunun çözümü için kanuni düzenleme gerektiğini vurguladı.
Şimşek, Ekim ayında Meclisin açılmasıyla birlikte bu konunun yasama gündemine gelmesi için çalışmalar yapacaklarını ifade etti. Enflasyon düzeltmesi, paranın satın alma gücündeki değişimler sonucunda mali tabloların gerçek durumu ifade eder hale gelmelerini sağlamak amacıyla düzeltme işlemine tabi tutulması olarak tanımlanıyor. Bilançolarında aktif hesapları güçlü olan mükellefler, bu varlıklarını sermayeleriyle edinmişlerse enflasyon düzeltmesinden olumlu etkileniyor ve vergi yükleri azalıyor. Ancak borçları fazla olan mükellefler ise borç kaleminin düzeltmeye tabi olmaması nedeniyle olumsuz etkileniyor ve ilave vergi ödemeleri söz konusu olabiliyor.
Bakanlık tarafından çalışılan tebliğle, sermayeden ziyade yabancı finansman kaynakları kullanarak faaliyetlerini sürdüren ve uygulamadan daha fazla olumsuz etkilenme potansiyeli bulunan yaklaşık 1,5 milyon gelir ve kurumlar vergisi mükellefinin geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi kapsamından çıkarılması, bu mükelleflerin hesap dönemi sonunda düzeltme yapmaları ve uygulamadan daha az etkilenmeleri amaçlanıyor.
